POLSKI XVI wiek- pojęcia

 0    52 tarjetas    Glosolalia
descargar mp3 imprimir jugar test de práctica
 
término język polski
definición język polski

Andegawenowie
empezar lección
Młodsza linia Kapetyngów, wywodząca się z Francji.

Ludwik Andegaweński
empezar lección
Następca Kazimierza Wielkiego, zyskał poparcie możnowładców małopolskich. Władał największym terytorium w XVI-wiecznej Europie. Sojusznik zakonu krzyżackiego i Luksemburgów. Nadał szlachcie przywilej w Koszycach.

Przywilej szlachecki
empezar lección
Prawo zwalniające szlachtę od pewnych obowiązków, bądź nadające jej szczególne uprawnienia.

Elżbieta Łokietkówna
empezar lección
Matka Ludwika Andegaweńskiego, sprawowała w jego imieniu rządy w Polsce.

Przywilej koszycki
empezar lección
Wydany przez Ludwika węgierskiego w 1374r. Zwalniał szlachtę z podatków z wyjątkiem 2 groszy z łana kmiecego. Na każdy podatek król musiał uzyskać zgodę szlachty, udział w pospolitym ruszeniu ograniczono do teryt. państwa.

Litwa właściwa
empezar lección
Żmudź z Wilnem, Kownem i Trokami.

Książę litewski. Za jego panowania wzrosło znaczenie Litwy.

Jadwiga Angdegaweńska
empezar lección
Córka Ludwika Andegaweńskiego, zaręczona początkowo z Wilhelmem Habsburgiem poślubiła Władysława Jagiellończyka i królem Polski.

Władysław Jagięłło
empezar lección
Wielki książę litewski, a po ślubie z Jadwigą władca Polski. Ojciec Władysława Warneńczyka i Kazimierza Jagiellończyka.

Władysław Warneńczyk
empezar lección
Syn Władysława Jagięłły i Zofii Holszańskiej. Król Polski i Węgier. Zginął podczas bitwy pod Warną.

Wielki książę litewski, brat stryjeczny Władysława Jagięłły. Początkową wojnę z Władysławem zakończył pokój w Ostrowie lubelskim i ugoda wileńsko-radomska, a w końcu unia w Krewie. Przegrał z Tatarami nad Worsklą.

Ugoda w Ostrowie Lubelskim
empezar lección
Ugoda polsko-litewska, zawarta przez Witolda i Władysława Jagięłłę.

Miejsce bitwy wielkiego księcia litewskiego- Witolda z Tatarami, zakończona porażką Litwy.

Bitwa pod Warną
empezar lección
Bitwa rozegrana we wschodniej Bułgarii między Turkami, a Władysławem Warneńczykiem, królem Polski i Węgier.

Zjazd wiedeński
empezar lección
Spotkanie cesarza Maksymiliana I z Władysławem, królem Czech i Węgier oraz Zygmuntem I. Zawarto układ dynastyczny; w razie wygaśnięcia czesko-węgierskiej linii Jagiellonów tron mieli przejąć Habsburgowie. Tak się stało po śmierci Ludwika w bitwie pod Mohaczem w 1526r.

Nowa Marchia
empezar lección
Terytorium, wżynające się między Pomorze, a Wielkopolskę, odkupione od Brandenburgii przez Krzyżaków.

Gród. W wyniku polsko-krzyżackiego sporu o niego wybuchła wojna z zakonem krzyżackim.

Jan Długosz
empezar lección
Kronikarz, który zrelacjonował bitwę pod Grunwaldem, choć nie brał w niej udziału (urodził się później).

Jezioro, miejsce pokoju polsko-krzyżackiego, w którym krzyżacy zrzekli się Żmudzi na rzecz Litwy.

Unia horodelska
empezar lección
Unia polsko-litewska. Litwa miała pozostać odrębnym państwem z własnym księciem na czele, rody litewskie zostały włączone w herbiarz polski, oba państwa miały odbywać zjazdy w sprawach wyboru władcy oraz innych, ważnych dla obu stron. Zawarta po zwycięstwie w walkach z krzyżakami.

Związek Pruski
empezar lección
Zgrupowanie pruskiego mieszczaństwa i szlachty, skierowane przeciwko nadużyciom urzędników krzyżackich. Zwrócili się o pomoc do Kazimierza Jagiellończyka, a gdy ten przyłączył do Polski Prusy, wybuchła wojna z krzyżakami, zwana "trzynastoletnią".

Duże gospodarstwo rolne lub rolno-hodowlane produkujące na zbyt.

Statut warcki
empezar lección
Wydany przez Władysława Jagiełłę. Zezwalał szlachcie na rugowanie krnąbrnych i nieposłusznych sołtysów.

Jan Olbracht
empezar lección
Król polski, wydał przywilej piotrkowski.

Przywilej piotrkowski
empezar lección
Wydany przez Jana Olbrachta, zakazywał mieszczanom posiadania dóbr ziemskich i ograniczył ich dostęp do urzędów kościelnych. Szlachta została zwolniona z opłat celnych.

Przywilej czerwiński
empezar lección
Wydany przez Władysława Jagielłę, zabraniał konfiskaty majątków szlacheckich bez wyroku sądowego.

Przywilej jedlneńsko-krakowski
empezar lección
Wydany przez Władysława Jagiełłę, wprowadzał zasadę neminem captivabimus.

Przywilej cerekwicko-nieszawski
empezar lección
Wprowadzony przez Kazimierza Jagiellończyka. Król nie mógł zwołać pospolitego ruszenia ani nałożyć nowych podatków bez zgody szlachty.

Król Polski i wielki książę litewski, brat Jana Olbrachta. Wprowadził przywilej mielnicki i konstytucję nihili novi.

Przywilej mielnicki
empezar lección
Wprowadzony przez Aleksandra. Przekazywał on rzeczywista władzę w państwie w ręce senatorów.

Konstytucja nihili novi
empezar lección
Uchwalona przez Aleksandra w Radomiu. Na jej mocy jedynie sejm walny stanowił nowe prawa, a posłem i senatorem mógł zostać jedynie szlachcic.

Wygrana bitwa wojsk polsko-litewskich przeciwko wojskom moskiewskim.

Cesarz. Poparł Albrechta Hohenzollerna w mediacjach z Polska, w wyniku czego zawarto niekorzystny dla Polski rozejm.

Księstwo Pruskie
empezar lección
Zsekularyzowany przez Albrechta Hohenzollerna zakon krzyżacki. Sekularyzacji dokonano za radą Marcina Lutra, by ratować państwo przed uzależnieniem od Polski.

Gotthard Kettler
empezar lección
Mistrz zakonu kawalerów mieczowych. Pod naporem Zygmunta Augusta zsekularyzował zakon i poddał go polskiemu zwierzchnictwu, występując przeciw inwazji moskiewskiej.

Flota kaperska
empezar lección
Stworzona przez Zygmunta Augusta flota. Mogła zostać wynajęta przez inne państwo do walki z nieprzyjacielem.

Komisja Morska
empezar lección
I państwowy urząd do spraw morskich, stworzony przez Z. Augusta podczas wojny z Moskwą o dominium Maris Baltici.

Stanisław Karnkowski
empezar lección
Biskup, opracował statut regulujący zwierzchność polskiego władcy nad Gdańskiem.

Sejm w Lublinie
empezar lección
Sejm polsko-litewski, na którym Zygmunt August wystąpił o zmianę charakteru unii personalnej. Stw. unię realną, powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów.

Jakub Uchański
empezar lección
Arcybiskup gnieźnieński, sprawujący władzę jako interrex podczas pierwszego bezkrólewia, po śmierci Z. Augusta.

Marszałek wielki koronny, czuwający nad bezpieczeństwem państwa podczas I bezkrólewia.

Stefan Batory
empezar lección
Mąż Anny Jagiellonki, władca Polski i Siedmiogrodu. Powołał piechotę wybraniecką, ustanowił rejestr kozacki, zreformował armię. Powołał Trybunał Koronny i Litewski. Prowadził wojnę z Moskwą i Szwecją.

Trybunał Koronny i Litewski
empezar lección
Sądy ostatniej instancji, powołane przez Stefana Batorego.

Piechota wybraniecka
empezar lección
Piechota stworzona przez Stefana Batorego, do której rekrutowano co 20. chłopa z dóbr królewskich.

Jama Zapolska
empezar lección
Miejsce podpisania rozejmu z Moskwą, która zwróciła Polsce ziemie połocką i Inflanty. Za panowania Stefana Batorego.

Odłam anabaptyzmu Menno Simonsa. Nie uznają hierarchii kościelnej, nie przysięgają, nie służą w wojsku, uznają dwa sakramenty: chrzest i eucharystię.

Konfederacja w Sandomierzu
empezar lección
Spotkanie luteran, braci czeskich i wyznawców kalwinizmu, ułatwiająca współpracę tych religii.

Konfederacja warszawska
empezar lección
Akt tolerancji wyznaniowej, wprowadzony w czasie I bezkrólewia.

Szymon Budny
empezar lección
Arianin, dokonał kompletnego przekładu Biblii.

Jakub Wujek
empezar lección
Polski kontrreformator i tłumacz Biblii.

Stanisław Hozjusz
empezar lección
Biskup, który sprowadził do Polski jezuitów.

Unia brzeska
empezar lección
Unia, podczas której powstał odłam unicki, zachowujący obrzędy prawosławne, ale podległy papieżowi.


Debes iniciar sesión para poder comentar.