WZWBN

wykorzystanie metod, które nie wywołują bólu o ile takie istnieją

zasadą zastąpienia

zredukowanie liczby zwierząt, które wykorzystuje się w badaniach do minimum

zasada ograniczenia

Udoskonalenie hodowli zwierząt, ich utrzymania-podczas całego procesu przeprowadzamy tak czynności by zwierzęta NIE odczuwały lub odczuwały w jak najmniejszym stopniu bol

zasada udoskonalenia

NIE mogę wykonywać procedury GDY:

wiąże się z długotrwałym bolem, cierpieniem lub dystresem → istnieje metoda przetestowania tego bez zwierząt →te procedury były już wykonane w innym kraju Unii Europejskiej i są udostępnione z tego dane nie zastosowałem się do zasady 3R

jakich zwierząt nie wolno używać w procedurach

cztekokształtnych gatunków zagrożonych ↳ zwierząt bezdomnych

temperatura myszy

20-24

temperatura szczury

20- 24

temperatura Kawia domowa

20-24

temperatura myszoskoczki

20-24

temperatura chomiki

20-24

wilgotność vivarium

45-70 %

temperatura królika

15-21

temperatura kot

15-21

temperatura pies

15-21

temperatura zwierząt gospodarskich

10-24

temperatura drób

15-25

temperatura fretka

15-24

temperatura pawian

16-28

konsekwencje nieprawidłowej temperatury

Hipotermia, stres cieplny, tempo metabolizmu

konsekwencje zbyt niskiej wilgotności

wysuszenie bądź śluzowych, problemy skórne, zwiększenie zapylenia w pomieszczeniu

problemy ze zbyt wysoką wilgotnością

stres cieplny, problemy z termoregulacją, ryzyko rozwoju pleśni

zasady podawania wody

WODA ZAWSZE AD LIBITUM 1 zwierze = 1 poidło grupa zwierząt = 1 poidło

Co oznacza nie wypicie wody

zwierzę: nie może dosięgnąc → jest chore końcówka jest zablokowana

pH ryby

6,8 - 7,5

twardość wody ryby

80 - 150 ppm

zawartość amoniaku w wodzie ryby

bliska 0

zawartość azotanów w wodzie ryby

bliska 0

Jakie wartości muszą być bliskie zerów w hodowli ryb

zawartość azotanów oraz amoniaku

Zawartość tlenu ryby

6 mg/l

zagęszczenie ryby

5 - 10 l na rybę

WOLNOŚĆ OD Głodu I PRAGNIENIA

odpowiedni dla gatunku, wieku, płci, stanu zdrowotnego, świeży, zbilansowany posiłek

WOLNOŚĆ OD DYSKOMFORTU

schronienie, miejsce wypoczynku, odpowiednie warunki mikroklimatyczne

WOLNOŚC OD STRESU I STRACHU

opieka i traktowanie bez powodowania psychicznego cierpienia, eliminacja stresorów

WOLNOŚĆ OD BOLU, urazów I CHOROB

odpowiednia profilaktyka, profesjonalna diagnoza i opieka weterynaryjna, minimalizacja urazów przez odpowiednie warunki utrzymania, znieczulenia

WOLNOŚĆ W WYRAŻANIU NATURALNEGO, NORMALNEGO BEHAWIORU

odpowiednia przestrzeń, warunki, towarzystwo, dostosowane wzbogacenia środowiskowe

ZALETY GRYZONI

Podobierństwo fizjologiczne dla człowieka Szybki cykl życia, łatwa hodowla Dostępność złożonych modeli genetycznych Wszechstronność w badaniach

zalety zajęczaków

wielkość i tatwość manipulacji ⚫model do badań okulistycznych badania nad układem sercowo-naczyniowym dłuższy cykl życia (5-10lat) Reprodukcja i badania nad rozrodem

długość życia mysz

1,5 - 3

masa ciała samca mysz

20 - 40 g

masa ciała mysz samica

25 - 40

temperatura ciała mysz

36,5 - 38

tętno mysz

450 - 750 bpm

pasza mysz

12/19 g na 100 g masy ciała

wodę mysz

15 ml na 100 g masy ciała

szczur długość życia

2,5 – 3,5

szczur masa ciała samiec

300-500 g

szczur masa ciała samica

250-350 g

szczur temperatura ciała

36 – 37,5°C

tętno szczur

250 – 400 BPM

pasza szczur

5 g na 100 g masy ciała

woda szczur

8 – 10 ml na 100 g masy ciała

wiek Kawia domowa

5 – 9

masa ciała samiec Kawia domowa

900 - 1800 g

masa Kawia domowa samica

700-1000

temperatura ciała Kawia domowa

37,5 – 39,5

pasza Kawia domowa

40 – 60 / na dzień

woda Kawia domowa

10 ml/100 g masy ciała

tętno Kawia domowa

200-300 BPM

wiek chomik

1,5 – 3 lata

samica chomik waga

95-150

samiec chomik waga

85-130

temperatura ciała chomik

36,2 – 37,5

pasza chomik

10 – 15/ doba

woda chomik

5 – 10 ml/100 g masy ciała

tętno chomik

300 – 600 BPM

wiek królik

6 – 13

waga królika

1,5 – 9 kg

pasza królik

60 – 80 g/ kg masy ciała

woda królik

50-150 ml/ kg masy ciała

temperatura ciała królik

38,5-40

całkowita Objętość krwi królik

50-70 ml/kg

tętno królik

180 - 350 bpm

znaczenie cekotrofii

efektywne wykorzystywanie składników odżywczych, rozkład włókna - fermentacja, przystosowanie do diety roślinnej

cekotrofia

jelita ślepego i zawiera niestrawione resztki pokarmowe, bogate w substange odżywcze (kroliki i kawie).

macica gryzonie

dwurożna, jeden człon i jedna szyjka macicy

penis gryzonie

kość prącia, otwarty kanał pachwinowy (- Kawia domowa)

macica zajęczaki

dwurożna, 1 trzon i jedna szyjka macicy

penis zajęczaki

otwarty kanapach i nowy, mogą chować jądra do jamy brzusznej

dojrzałość płciowa mysz

28-42 dni

cykl rujowy mysz

4 – 5 dni

wielkość miotu mysz

1 - 15

cechy charakterystyczne rozmnażanie mysz

ruja poliestrialna, 21 dni osadzania młodych

dojrzałość płciowa szczur

50 dni +- 10

cykl rujowy szczur

4 – 5 dni

Czas trwania ciąży mysz

19 – 21 dni

Czas trwania ciąży szczur

21-23 dni

wielkość miotu szczur

8 – 14

rozrodczy szczególne szczur

21 dzień osadzenia młodych ruja poliestralna

chomik dojrzałość płciowa samice

4 tygodnie

chomik dojrzałość płciowe samiec

6 - 8 tygodni

cykl rujowy chomik

4 dni

rozrodczy szczególny chomik

21 dzień sadzenia młodych, owulacja spontaniczna

Czas trwania ciąży chomik

15- 18 dni (21 syryjski)

chomik wielkość miotu

4 – 12

dojrzałość płciowa Kawia domowa

2 – 3 miesiące

cykl rujowy Kawia domowa

13 – 20 dni

długość rui kawia domowa

1 – 16 godzin

Czas trwania ciąży Kawia

59-72 dni

miot Kawia domowa

2 – 4

odsadzenie młodych Kawia

21

odsadzenie młodych Kawia domowa

4 tyg (180 g masy ciała)

królik dojrzałość samice

4 – 6 miesięcy

królik dojrzałość samiec

5 – 7 miesięcy

cykl rujowy królik

owulacja prowokowana, 12 dni

ciąża królik

29 - 33 dni

wielkość miotu królik

3 – 8

odsadzenie młodych królik

4 – 6 tygodni

zasada udoskonalenia

Udoskonalenie hodowli zwierząt, ich utrzymania-podczas całego procesu przeprowadzamy tak czynności by zwierzęta NIE odczuwały lub odczuwały w jak najmniejszym stopniu bol

zasada zastąpienia

wykorzystanie metod, które nie wywołują bólu o ile takie istnieją

zasada ograniczenia

zredukowanie liczby zwierząt, które wykorzystuje się w badaniach do minimum