Transformacja ustrojowa

Transformacja ustrojowa

Ogół zmian w Polsce zapoczątkowanych w latach 80 XX wieku. Były ukierunkowane na budowę wolnego rynku, utworzenie społeczeństwa obywatelskiego i demokratyzację.

Podkategorie transformacji

1) ustrojowa- wdrażanie instytucji i procedur demokratycznych 2) gospodarcza- wolny rynek oparty na własności prywatnej 3) społeczna- zmiana mentalności społeczeństwa, akceptacja nowych reguł

Przyczyny transformacji

1. Kryzys gospodarczy, władze nie przystosowane do zmian ekonomicznych 2. Niespełnionej obietnica i hipokryzja ze strony rządzących 3. Przemoc stosowana przez władze 4. degrengolada partii kom. 5. słabnąca pozycja ZSRS

Michał Gorbaczow

I sekretarz KPZR 1985-1991, Pierwszy i jedyny prezydent ZSRS- 1990-1991, laureat Pokojowej nagrody Nobla- 1990, sprowadził szereg zmian politycznych i gospodarczych w ZSRS

Polityka pierestrojki(przebudowy)

1986r.- M. Gorbaczow 1. Modernizacja gosp. 2. Wprowadzenie elementów wolnorynkowych 3. Stopniowe ograniczenie cent. plan. w gosp. 4. Poszerzenie zakresu praw obywatelskich 5. Zwiększenie niezależności przedsiębiorstw 6. Zmniejszone wydatki ba zb

Ocieplenie stosunków z Zachodem

2-3 XII 1989r. na Malcie Gorbaczow z Georgem Bushem- symboliczny koniec zimnej wojny, 9 IX 1990r. na Helsinkach

Głasnost/ jawność

1. zniesienie cenzury 2. swobodny dostęp do informacji 3. umożliwienie wyrażania poglądów

Obrady Okrągłego Stołu

6 luty- 5 kwietnia 1989r. Uczestnicy: str. rząd.- PZPR, min. spraw zagranicznych Czesław Kiszczak, str- solidarnościowa- Lech Wałęsa, obserwatorzy- 2 duch. kat i ewang. Reformy ustr, spol-gosp, pluralizm polityczny

Postanowienia Obrad Okrągłego Stołu

- Zalegalizowanie Solidarności- 17 IV -przyworxenie urzędu Prezydenta- ZN 6 lat -przyworxenie senatu z 100 senatorow. - decyzja o przeprowadzeniu część. wolnych wyb. do Sejmu (65% PZPR, 35% wolne)

Nowela kwietniowa

7 kwietnia 1989r. -Urzad Prezydenta w miejsce Rady Państwa. - Utworzenie KRS. -nowa ordynacja wyborcza. -szerokie kompetencje Prezydenta

Wybory czerwcowe

4 i 18 czerwca 1989r. 35% Solidarność i 99 senatorów tez solidarność, po wyborach utworzono OKP

24 VIII 1989r.

Tadeusz Mazowiecki 1 niekomunistycznym premierem w powojennej Polsce, Jaruzelski prezydentem, Kiszczak miał utworzyc rzad i być premierem (nie wyszlo)

Nowe grudniowa

29 XII 1989r., zmieniła nazwę kraju na, RP Polską”, modyfikacja godła- dołożono mu koronę, wprowadzenie demokratycznych zasad ustrojowych- suwerennosc narodu, pluralizm polityczny

Samorozwiązanie PZPR

29 I 1990 r., III 1990 r. samorząd terytorialny w gminach

Wybory prezydenckie

25 XI 1990r.- I Powszechne Wybory Prezydenckie (I TURA), 9 XII 1990r. (II TURA)- Lech Wałęsa prezydentem, Stanisław Tymiński, Tadeusz Mazowiecki

Wybory parlamentarne

27 X 1991 r. Unia Demokratyczna wygrała 43% 29 partii politycznych

Wojna na górze

Określenie Lecha Wałęsy na konflikt pomiędzy postsolidarnosciowa lewica i prawica. Lewica była przeciw rozliczeniom z komunizmem, a prawica była za.

Dekomunizacja

Rozliczenia z przeszłością komunistyczną i pociągnięcie do odpowiedzialności osób sprawujących ważne stanowiska państwowe.

Lustracja

Zbadanie przeszłości osób sprawujących funkcje publiczne w III RP, ujawnienie nazwisk osób, które były współpracownikami służb bezpieczeństwa w okresie PRL-U.

Gruba kreska

Zgoda wyrażona przez Tadeusza Mazowieckiego na nierozliczanie osób powiązanych z władzami komunistycznymi, całkowite odcięcie od przeszłości PRL-U.