slowacki

T1. Cechy testamentu poetyckiego widoczne w utworze

Utwór ma formę wyznania pożegnalnego; zawiera podsumowanie życia i dorobku artystycznego, zwroty do spadkobierców idei (adresatów) oraz wyraża troskę o pośmiertną sławę.

T2. Jakie prośby kieruje do przyjaciół

Prosi, aby po jego śmierci spotykali się na wspólnych biesiadach i wspominali go z życzliwością, wiedząc, że był im wierny.

T3. Jakie zadania stawia przed następnymi pokoleniami

Nakazuje poświęcenie dla ojczyzny („na śmierć idą po kolei / Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec”) oraz niesienie „oświaty kagańca”.

T4. Informacje o podmiocie lirycznym (6)

Jest poetą, który czuje się niezrozumiany. To patriota, który cierpiał wraz z narodem Człowiek dumny, znający swoją wartość. Samotnik, który nie zakładał rodziny Osoba pogodzoną z nadchodzącą śmiercią. Wierzy w siłę swojego oddziaływania po śmierci

T5. Poezja i jej funkcje

Poezja to „siła fatalna”, która ma moc przekształcania ludzi („zjadaczy chleba w aniołów”) – ma uszlachetniać, budzić sumienia i zmuszać do działania.

K6. Charakterystyka Kordiana jako 15 latka (dlaczego próbował popełnić samobójstwo?)

Cierpi na „chorobę wieku” (jaskółczy niepokój) – apatię, brak celu i melancholię. Próbował popełnić samobójstwo z powodu nieszczęśliwej miłości do starszej Laury oraz poczucia bezsensu istnienia.

K7. Opowieści Grzegorza i ich funkcje (czego miały nauczyć Kordiana?

Opowieść o Janku, co psom szył buty (nauka sprytu), o bitwie w Egipcie (pochwała odwagi) i o polskim żołnierzu (lekcja patriotyzmu). Miały nauczyć Kordiana aktywności i pokazać, że wiara w ideę nadaje życiu sens.

K8. Dlaczego Kordian wyruszył w podróż po Europie?

Chciał skonfrontować swoje wyobrażenia o świecie (zaczerpnięte z książek) z rzeczywistością oraz odnaleźć wielki cel życia.

K9. Jakie miejsca zwiedził i czego nauczył się o świecie?

Londyn: Dowiedział się, że za pieniądze można kupić wszystko. Dover: Zrozumiał, że literatura upiększa rzeczywistość, która wcale nie jest tak poetycka. Włochy: Przekonał się że miłość bywa interesowna i fałszywa. Watykan: Papież nie wspiera Polski

K10. Kim był Winkelried?

Legendarny bohater Szwajcarii, który podczas bitwy pod Sempach skierował na własną pierś włócznie wrogów, robiąc lukę w ich szyku. Dla Kordiana to symbol czynnego poświęcenia Polski dla wolności innych narodów (winkelriedyzm).

GA. 11. Termopile i Cheronea – symboliczne znaczenie miejsc

Termopile to symbol heroicznej walki do końca i moralnego zwycięstwa (miejsce dumy). Cheronea to symbol klęski i utraty niepodległości, której poeta się wstydzi.

GA. 12. Porównaj Spartan i Polaków, + przywódców

Spartanie byli zjednoczeni, mężni i nad życie cenili wolność. Polacy są skłóceni, pyszni i zniewoleni przez tradycję szlachecką (reprezentowaną przez królów i dowódców dbających o własne przywileje).

GA. 13. Jakie przyczyny klęski wskazuje w utworze

Pycha szlachecka („pawie pióra i czerepy”), brak jedności narodowej, niedojrzałość do wolności i „dusza anielska” uwięziona w „czerepie rubasznym” (skorupie wad narodowych).

GA. 14. Słowacki o sobie i swojej poezji

Występuje jako surowy sędzia narodu; uważa, że jego poezja musi być ostra i bolesna, by wstrząsnąć sumieniami rodaków.

H. 15. Informacje o podmiocie lirycznym

To pielgrzym-wygnaniec, tułacz, który z przyczyn politycznych nie może wrócić do ojczyzny i czuje się obco na świecie.

H. 16. Charakterystyka podmiotu lirycznego

Wrażliwy na piękno przyrody, pokorny wobec potęgi Stwórcy, ale jednocześnie przepełniony głębokim smutkiem i poczuciem całkowitej samotności.

H. 17. Jaką funkcję pełni w utworze Bóg. Dlaczego taką.

Bóg jest jedynym powiernikiem skargi poety. Jest milczącym, potężnym obserwatorem, co podkreśla dystans między człowiekiem a Stwórcą i potęguje tragizm losu wygnańca.

H. 18. Cechy hymnu klasycznego– Nowatorstwo hymnu Słowackiego

Klasyczny hymn jest radosną pochwałą Boga. Słowacki wprowadza nowatorstwo, czyniąc utwór subiektywną skargą, pełną melancholii i intymnych zwierzeń (hymn elegijny).

B. 19. Elementy świata fantastycznego w Balladynie i jego funkcja w utworze (+przykłady)

Goplana, Skierka i Chochołik. Funkcja: ingerują w losy ludzi (np. sprawienie, że Kirkor zakochuje się w obu siostrach), co napędza akcję i doprowadza do tragicznego finału. Przykład: Zamiana Grabca w wierzbę.

B20.1 Informacje o bohaterach utworu

Balladyna: Bezwzględna zbrodniarka dążąca do władzy „po trupach”. Alina: Dobra, szlachetna siostra, ucieleśnienie niewinności.

B20.2 Informacje o bohaterach utworu

Kirkor: Szlachetny rycerz, który chce przywrócić prawowity tron. Wdowa: Matka, która ostatecznie ginie na torturach, nie chcąc wydać imienia wyrodnej córki.

A. 21. Wymień 2 postacie z utworu, co je łączy?

Np. Sokrates i Mickiewicz. Łączy ich to, że zostali odrzuceni za życia, a ich wielkość została uznana dopiero po śmierci (motyw „drugiego pochówku”).

A. 22. Jakie poglądy na temat jednostek wybitnych przedstawia Norwid

Norwid uważa, że geniusze zawsze wyprzedzają swoją epokę, dlatego są niezrozumiani przez współczesnych, a ich los to wieczna walka i samotność.

BR. 23. W jaki sposób Norwid poddaje Bema heroizacji – wymień 2 i je przedstaw

Stylizacja na pogrzeb rycerskiantyczny: Opis zbroi, konia i topora nadaje generałowi rangę mitycznego herosa. Wprowadzenie elementów nadprzyrodzonych: Pochód wydaje się nie mieć końca i zmierzać w stronę wieczności, co czyni Bema postacią ponadczasową.

BR. 24. Jaką wizję przyszłości prezentuje w utworze Norwid

Idee wielkiego człowieka nie giną – one „pękają” jak ziarno, by w przyszłości wydać plon w postaci przebudzenia narodów i postępu ludzkości.

BR. 25. Jaką rolę w historii ludzkości, świata odgrywają jednostki wybitne

Są one „motorami” historii i przewodnikami ludzkości; to ich idee kruszą mury i zmieniają świat, nawet jeśli dzieje się to długo po ich śmierci.

BR. 26. 4 charakterystyczne cechy poezji Norwida

Intelektualizm: Poezja trudna, wymagająca myślenia. Wieloznaczność: Stosowanie parabol i symboli. Kondensacja treści: Krótkie, treściwe formy (często aforyzmy). Milczenie: Wykorzystanie pauz, wielokropków i pustych miejsc jako ważnych elementów przekazu.

BR. 27. Norwid a romantycy – 2 różnice

Stosunek do pracy: Norwid uważał pracę i kulturę materialną za fundament narodu. Koncepcja narodu: Norwid postrzegał naród jako wspólnotę twórczą i żywy organizm, a nie tylko jako „ofiarę” cierpiącą za miliony (jak w mesjanizmie).