sesja

fonetyka

nauka o głoskach, czyli dzwiękach mowy bada dźwięki w potoku mowy- ich właściwości, łączliwość i pozycje przekształcania

fonologia

nauka o fonemach, czyli jednostkach abstrakcyjnych, systemowych- relacje między głoskami, opozycje znaczeniotwórcze, zajmuję się cechami, które służą do przekazywania informacji

głoska

najmniejszy, dający wydzielić się w czasie, intuicyjnie rozpoznawalny element mowy, który nie ma własnego znaczenia, głoske można wydzielić w wyrazie dzieki stałemu zespołowi cech artykulacyjno-akustycznych

fonem

abstrakcyjny element systemu językowego, najmniejszy dający się liniowo wydzielić, funkcjonalny segment formy językowej

prawidła poprawnej wymowy

norma sceniczna (oficjalna), norma szkolna (potoczna)- pozwalająca na uproszczenia i regionalizmy

tempo mówienia

lento-wolno, allegro-szybko

typy wymowy

staranna, potoczna, niestaranna

alfabet slawistyczny

dokładny zapis głosek języków słowiańskich(służy do zapisu wymowy, a nie pisowni)

alfabet międzynarodowy IPA

uniwersalny dla wszystkich języków (służy do zapisu wymowy, a nie pisowni)

akcent paroksytoniczny

na przedostatnia sylabe w wyrazie

akcent proparoksytoniczny

na trzecia sylabe od konca w formie 1 i 2 os, l. mn cz. przeszły, 3os, l. m cz. przyszły, liczebniki, wyrazy obce m. in konczace sie na -ika, -yka

na czwarta sylabe od końca

1 i 2os., l. m, cz. terazniejszy przypuszczajacy

akcent oksytoniczny

na ostatnia sylabe, zapożyczenia z j. francuskiego, wyrażenia z -arcy, -wice, -eks

akcent zdaniowy

na ostatnia sylabe zdania w wyrazie jednosylabowym, na przedostatnia sylabe zdania w wyrazie wielosylabowym, na znajdujacy sie na koncu zestroj akcentowy

proklityki

lacza sie z wyrazem nastepnym NA ZA DO W I LUB ALBO NIE

enklityki

lacza sie z wyrazem poprzednim, MNIE CIE GO SIE JA TY ON ZE NO