Prąd umysłowy stawiał człowieka na 1 miejscu i troszczył się o jego godność, humaniści zauważali nature i potrzeby duchowe czł, pos. human. stała się rodzajem światopoglądu
stwierdzenie Protagorasa:"Człowiek jest miarą wszechwiedzy", Hasło od Tenecjusza, Manifestem humanistów była "Mowa o godności człowieka":że każdy jest kowalem swojego losu i odpowiada za swoje szczęście
ruch religijno-społeczny stworzony przez Marcina Lutra w 1517r. który miał na celu reformę kościoła a doprowadził do odłamków protestanckich chrześcijan