término  |
definición |
|
empezar lección
|
|
Pogląd uznający Boga za przyczynę, ośrodek i cel wszystkiego, co istnieje. To najważniejsza cecha światopoglądu średniowiecznego.
|
|
|
|
empezar lección
|
|
ednolitość kultury średniowiecznej w Europie. Wspólny język (łacina), wspólna religia (chrześcijaństwo) i wspólna hierarchia władzy.
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Metoda nauczania i filozofii polegająca na rozumowym uzasadnianiu dogmatów religijnych. Opierała się na logicznym wywodzie i autorytecie (głównie Biblii i Arystotelesa).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Przekonanie o istnieniu dwóch przeciwstawnych sił, np. dobra i zła, duszy i ciała, nieba i piekła, które nieustannie ze sobą walczą.
|
|
|
|
empezar lección
|
|
(łac. "pamiętaj o śmierci") Hasło przypominające o kruchości życia i konieczności przygotowania się na spotkanie z Bogiem.
|
|
|
|
empezar lección
|
|
(taniec śmierci) Alegoryczny motyw przedstawiający śmierć zapraszającą do tańca ludzi wszystkich stanów. Podkreśla egalitaryzm śmierci (równość wszystkich wobec niej
|
|
|
|
empezar lección
|
|
(sztuka dobrego umierania) Średniowieczny motyw literacki i plastyczny pouczający, jak godnie przygotować się do śmierci (przykładem jest św. Aleksy lub Roland).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Dział piśmiennictwa zajmujący się opisywaniem dziejów (kroniki, roczniki, żywoty). Jej celem była często edukacja i pochwała władców.
|
|
|
|
empezar lección
|
|
(pieśni o czynach) Poematy epickie o przygodach legendarnych bohaterów i rycerzy (np. Pieśń o Rolandzie).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Gatunek opowiadający o niezwykłych przygodach i miłości rycerza oraz damy (np. Dzieje Tristana i Izoldy).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Literatura o charakterze pouczającym, której celem jest propagowanie konkretnych wzorców osobowych (rycerza, władcy, świętego).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Najwcześniejsza forma dramatu, ściśle związana z obrzędami religijnymi (np. odgrywanie nawiedzenia grobu Pańskiego w Wielkanoc).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Wielkie widowisko religijne przedstawiające sceny z Biblii (np. narodziny lub mękę Jezusa).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Gatunek dramatyczny, w którym bohater (często Everyman – Każdy) wybiera między dobrem a złem. Występują tu pojęcia abstrakcyjne (np. Wiara, Rozpacz).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Motyw walki o duszę ludzką, toczonej przez siły dobra (anioły) i zła (diabły).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Motyw ikonograficzny przedstawiający Chrystusa Pantokratora (jako sędziego), a obok niego modlących się za ludzkość Maryję i Jana Chrzciciela.
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Utwór poetycki wyrażający głęboką skargę i ból (często Matki Boskiej pod krzyżem – np. Lament świętokrzyski).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Rodzaj ołtarza składający się z części środkowej i dwóch bocznych skrzydeł (częsty w gotyku).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Przedstawienie rzeźbiarskie lub malarskie Maryi trzymającej na kolanach martwe ciało syna.
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Zbiór wartości, norm i wzorów postępowania przyjętych w danej grupie społecznej (np. etos rycerski).
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Tekst, który jest cennym źródłem wiedzy o dawnym stanie języka (np. Kazania świętokrzyskie, Bulla gnieźnieńska).
|
|
|
