término  |
definición |
1. Accessio cedit principali empezar lección
|
|
rzecz przyłączona podąża zgodnie z naturą za rzeczą główną
|
|
|
2. Actor sequitur forum rei empezar lección
|
|
właściwy sąd jest tam, gdzie jest miejsce zamieszkania (pozwanego)
|
|
|
3. Ambiguitas contra stipulatorem empezar lección
|
|
w przypadku dwuznacznego sformułowania uwzględnia się w pierwszej kolejności myśl tego, który w ten sposób się wyraził
|
|
|
5. Audiatur et altera pars empezar lección
|
|
Kto wydaje wyrok bez wysłuchania drugiej strony, jest niesprawiedliwy choćby nawet wyrok był słuszny
|
|
|
7. Bis de eadem re agi non potest empezar lección
|
|
nie można dwa razy rozpoczynać procesu o to samo
|
|
|
12. Da mihi factum, dabo tibi ius empezar lección
|
|
podaj mi fakty, a ja dam ci prawo
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
18. Ei incumbit probatio, qui dicit, non qui negat empezar lección
|
|
ciężar dowodu obciąża powoda
|
|
|
24. Genus perire non potest empezar lección
|
|
|
|
|
26. Hominum causa omne ius constitutum sit empezar lección
|
|
wszelkie prawo ustanawia się ze względu na człowieka
|
|
|
27. Ignorantia iuris nocet, ignorantia fact non nocet empezar lección
|
|
nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi
|
|
|
28. lmpossibilium nulla obligatio est empezar lección
|
|
zobowiazanie do świadczenia niemożliwego jest nieważne
|
|
|
34. luńs praecepta sunt haec: honest vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere empezar lección
|
|
nakazy prawa są następujące: żyć uczciwie, drugiemu nieszkodzić, oddać każdemu to, co mu się należy
|
|
|
35. Ius civile vigilantibus scriptum est empezar lección
|
|
prawo pomaga starannym, a nie opieszałym (prawo stworzone jest dla starannych)
|
|
|
36. Ius est ars boni et aequi empezar lección
|
|
prawo jest sztuką tego, co dobre i sprawiedliwe
|
|
|
37. Ius publicum privatorum pactis mutari non potest empezar lección
|
|
porozumienie między osobami prywatnymi nie uchyla prawa publicznego
|
|
|
39. lustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi empezar lección
|
|
sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą przyznawania tego, co się komu należy
|
|
|
41. Lex posterior derogat priori empezar lección
|
|
ustawa późniejszą uchyla wcześniejszą
|
|
|
|
empezar lección
|
|
ustawa/ prawo nie działa wstecz
|
|
|
44. Male nostro iure uti non debemus empezar lección
|
|
nie powinnismy złe korzystać z naszego prawa
|
|
|
46. Mater semper certa est, pater vero is est, quem nuptiae demonstrant empezar lección
|
|
matka jest zawsze pewna ojcem jest ten na kogo wskazuje małżeństwo
|
|
|
48. Minima non curat praetor empezar lección
|
|
urząd jurysdykcyjny (tudzież ustawa) nie troszczy się o drobnostki
|
|
|
49. Nasciturus pro iam nato habetur quotiens de commodis eius agitur empezar lección
|
|
dziecko poczęte uważa się za już narodzone ilekroć chodzi o jego korzyść, dziecko p. Jako narodzone.
|
|
|
51. Ne eat iudex ultra petita partium empezar lección
|
|
niech sędzia nie wykracza ponad rzadania stron
|
|
|
52. Nemo audiatur propriam turpitudinem allegans empezar lección
|
|
powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany
|
|
|
53. Nemo est iudex in propria causa empezar lección
|
|
nikt nie jest sędzią we własnej sprawie
|
|
|
54. Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse haberet empezar lección
|
|
nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw, niż sam posiada
|
|
|
55. Nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest empezar lección
|
|
nikt nie morze urzec pozostawiając dziedzica do części spadku część zaś pozostawiając bezspadkowo
|
|
|
58. Non omne, quod Licet, honestum est empezar lección
|
|
nie wszystko co dozwolone jest uczciwe
|
|
|
59. Nulla poena sine Lege empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
65. Prior tempore, potior iure empezar lección
|
|
pierwszy w czasie, lepszy w prawie (np przy kolizji, gdy trzeba podjąć decyzje ad, pierwszeństwa uprawnień)
|
|
|
73. Reformatio in pei us iudici appellato non licet empezar lección
|
|
sędziemu apelacyjnego nie można zmienić wyroku na niekorzyść odwołującego się
|
|
|
75. Salus populi suprema lex esto empezar lección
|
|
dobro ludu niechaj będzie najwyższym prawem
|
|
|
76. Scire leges non hoc est verba earum tenere, sed vim ac potestatem empezar lección
|
|
znać prawa nie znaczy trzymać się słów ustaw, lecz ich treści i mocy działania
|
|
|
77. Semel heres, semper heres empezar lección
|
|
kto raz został spadkobierca jest nim na zawsze
|
|
|
81. Summum ius, summa iniuria empezar lección
|
|
najwyższe prawo, najwyższym bezprawiem?
|
|
|
82. Superficies salo cedit empezar lección
|
|
budynek podąża za prawem do gruntu (to co na gruncie staje się jego składowa)
|
|
|
84. Tres faciunt collegium empezar lección
|
|
trzech tworzy stowarzyszenie
|
|
|
91. Venire contra factum proprium nemini Licet empezar lección
|
|
nie wolno występować przeciw temu, co wynika z własnych czynów
|
|
|
92. Vim vi repellere Licet empezar lección
|
|
|
|
|
94. Volenti non fit iniuria empezar lección
|
|
Chcącemu nie dzieje się krzywda
|
|
|
