OBRONA

Omów prawo popytu

Prawo popytu mówi, że wraz ze wraz ze wzrostem ceny dobra, wielkość jego nabywania przez konsumentów maleje.

Omów prawo podaży

Prawo podaży mówi, że wraz ze wzrostem ceny dobra zwiększa się jego ilość oferowana przez producentów

Wyjaśnjj mechanizm ksztaltowania się ceny równowagi rynkowej

Cena równowagi rynkowej to taka cena, przy której ilość nabywana przez konsumentów jest równa ilości oferowanej przez producentów

wymień rodzaje elastycznosci popytu

Elastyczność cenowa, Elastyczność dochodowa, Elastyczność krzyżowa

Elastyczność cenowa popytu

mierzy jak zmiana ceny wpływa na wielkość popytu

elastyczność dochodowa popytu

mierzy jak zmiana dochodu konsumentów wpływa na popyt

elastyczność krzyżowa popytu

mierzy jak zmiana ceny innego dobra wpływa na popyt.

znaczenie w decyzjach cenowych - elastyczność popytu

przy elastycznym popycie - obniżenie ceny może zwiększyć przychód. Przy nieelastycznym popycie - można podnieść cenę bez utraty sprzedaży

podstawowe struktury rynkowe:

Monopol, Oligopol, Konkurencja monopolistyczna, Konkurencja doskonała

Monopol

jedna firma kontroluje cały rynek, decyduje o cenie i ilości oferowanego dobra, brak bliskich substytutów

Oligopol

kilka dominujących firm kontroluje rynek, ich decyzje są współzależne, produkty mogą być zróżnicowane lub jednorodne.

Konkurencja monopolistyczna

wiele firm oferuje produkty zróżnicowane pod względem cech, każda firma ma pewną kontrolę nad ceną

konkurencja doskonała

wiele małych firm oferuje identyczne produkty, żadna firma nie może wpływać na cenę, decyzje cenowe zależą od rynku

Wymień rodzaje bezrobocia

frykcyjne, strukturalne, cykliczne

bezrobocie frykcyjne

krotkotrwale, związane ze zmianą pracy

bezrobocie strukturalne

niedopasowanie kwalifikacji do rynku pracy

bezrobocie cykliczne

związane z kryzysami gospodarczymi

sposoby przeciwdziałania bezrobociu

szkolenia i przekwalifikowanie, tworzenie nowych miejsc pracy, inwestycje państwa i wsparcie przedsiębiorstw

Pomiar bezrobocia

stopa bezrobocia=liczba bezrobotnych/liczba aktywnych zawodowo

Wyjaśnij ekonomiczny sens wielkości krańcowych

Wielkości krańcowe pokazują jak zmienia się dana wielkość ekonomiczna przy zmianie produkcji o jedną jednostkę.

interpretacja matematyczna wielkości krańcowych

Wielkości krańcowe są pochodnymi funkcji, pochodna mówi nam jak szybko rośnie koszt lub przychód, gdy zwiększamy produkcję o najmniejszą możliwą jednostkę

Wyjaśnij koncepcje wartości pieniądza w czasie

Koncepcja wartości pieniądza w czasie zakłada,że jednostka pieniężna dzisiaj jest warta więcej niż ta sama jednostka w przyszłości

Wyjaśnij istotę procesów dyskontowania

Przeliczanie wartości przyszłej na obecną. Pozwala określić, ile wart jest dzisiaj zysk, który otrzymamy za kilka lat

Wyjaśnij istotę procesów kapitalizacji.

Proces obliczania wartości przyszłej na podstawie wartości obecnej. Polega na dopisywaniu odsetek do kapitału początkowego

Omów funkcje pieniądza w gospodarce rynkowej

Miernik wartości, środek wymiany, środek płatniczy, środek przechowania wartości (tezauruzacji)

Miernik wartości

pozwala wyrazić ceny towarów i usług w jednakowych jednostkach, co umożliwia ich porównywanie

środek wymiany

ułatwia transakcje, eliminując konieczność handlu wymiennego

środek płatniczy

pozwala na regulowanie zobowiązań odroczonych w czasie

środek przechowania wartości (tezauryzacji)

umożliwia gromadzenie oszczędności i przenoszenie siły nabywczej w przyszłość

Wskaż przyczyny powstawania długu publicznego

Utrzymujący się deficyt budżetowy, konieczność finansowania inwestycji infrastrukturalnych, wydatki nadzwyczajne (wojny, pandemie), rolowanie starego długu

Zagrożenia wynikające z długu publicznego

Efekt wypchania, koszty obsługi, ryzyko niewypłacalności

dług publiczny - efekt wypchania

państwo pożycza pieniądze z rynku, co podnosi stopy procentowe i utrudnia firmom prywatnym dostęp do kredytów

koszty obsługi - dług publiczny

duża część budżetu idzie na odsetki zamiast na rozwój

ryzyko niewypłacalności - dług publiczny

W skrajnych przypadkach może dojść do kryzysu finansowego i bankructwa kraju.

sklasyfikuj podatki pośrednie

Ukryte w cenie towarów i usług (VAT, Akcyza)

Sklasyfikuj podatki bezpośrednie

nakładane na dochód lub majątek podatnika (PIT - od osób fizycznych, CIT - od firm)

Funkcje podatków

fiskalna - wpływy do budżetu, redustrybucyjna - wyrównywanie różnic społecznych, stymulacyjna - zachęcanie do określonych działań

cechy dobrego systemu podatkowego

Sprawiedliwość, pewność, dogodność płatności, taniość poboru

Wyjaśnij na czym polega zarządzanie kapitałem obrotowym netto w przedsiębiorstwie

Zarządzanie KON polega na utrzymywaniu optymalnego poziomu zapasów, sprawnym ściąganiu należności od klientów oraz umiejętnym zarządzaniu terminami płatności własnych zobowiązań

Zdefiniuj projekt krajowy brutto

PKB - rynkowa wartość wszystkich dóbr i usług finalnych wytworzonych na terenie danego kraju w danym czasie (zazwyczaj rok)

Metody obliczania PKB

Wydatkowa - sumujemy to, co wydaliśmy. Dochodowa - sumujemy to, co zarobiliśmy. Produkcyjna- sumujemy wartość dodaną

ograniczenia PKB jako miary dobrobytu:

Brak „szarej strefy” - Nie uwzględnia handlu na czarno, ani prac domowych. Brak jakości życia - PKB rośnie gdy jest dużo wypadków samochodowych. Brak czasu wolnego (duzo pracy - wzrost PKB, spadek jakosci zycia) Ekologia- liczy sie sprzedane drzewo

Wyjaśnij rodzaje inflacji

Pełzająca - do 5% rocznie, uznawana za bezpieczną, umiarkowana - 5%-10% rocznie, zaczyna budzić niepokój, galopująca - powyżej 10%-20% rocznie, trudna do opanowania. hiperinflacja- powyżej 50% miesięcznie, całkowite załamanie gospodarki i waluty

przyczyny inflacji

popytowe - ludzie i państwo mają za dużo pieniędzy, chcą kupować więcej niż gospodarka jest w stanie wyprodukować. Podażowe (kosztowe) - rosną koszty produkcji. Monetarne - nadmierna emisja pieniądza przez bank centralny

skutki inflacji dla gospodarki

spadek siły nabywczej pieniądza, ucieczka od pieniądza, wzrost stóp procentowych, niepewność

skutki inflacji dla przedsiębiorstwa

Wzrost kosztów operacyjnych, problemy z wyceną zapasów, spadek rentowności, chaos administracyjny

Wymień narzędzia polityki fiskalnej

wydatki publiczne (drogi, szkoły), podatki pośrednie i bezpośrednie, transfery - świadczenia socjalne (800+), deficyt budżetowy i dług publiczny - sposób finansowania wydatków przekraczających dochody.

wpływ narzędzi polityki fiskalnej na gospodarkę

polityka ekspansywna, polityka restrykcyjna

polityka ekspansywna

stosowana w czasie recesji i wysokiego bezrobocia, państwo obniża podatki i zwiększa wydatki. Wpływ: ludzie mają więcej pieniędzy, rośnie popyt, firmy zwiększają produkcję, PKB rośnie a bezrobocie spada

polityka restrykcyjna

stosowana w czasie wysokiej inflacji i przegrzania gospodarki. Państwo podnosi podatki i tnie wydatki. Wpływ: ludzie mają mniej pieniędzy na zakupy, popyt maleje, presja na wzrost cen spada, inflacja hamuje

Przedstaw rolę polityki monetarnej banku centralnego w stabilizowaniu gospodarki

Rolą polityki monetarnej jest utrzymanie stabilnego poziomu cen oraz dbanie o niską inflację. Bank centralny stabilizuje gospodarkę za pomocą stóp procentowych, podnosi je, aby wyhamować wzrost cen w czasie inflacji, lub obniża by pobudzić wydatki

opisz system finansowy państwa

system finansowy państwa - ogół instytucji, instrumentów oraz rynków, które umożliwiają krążenie pieniądza w gospodarce oraz przepływ kapitału od tych, którzy go posiadają (oszczędzający) do tych, którzy go potrzebują (inwestorzy, państwo)

wymień główne ogniwa systemu finansowego

sektor finansów publicznych (ZUS, NFZ), sektor rynkowy (np. banki), sektor finansowy (np. rynek pieniężny, kapitałowy, walutowy), instytucje nadzorcze i regulacyjne (np. NBP)

scharakteryzuj budżet państwa

najważniejszy plan finansowy państwa, sporządzany na rok budżetowy w formie ustawy. Określa on przewidywane dochody i planowane wydatki organów władzy państwowej

dochody budżetu państwa

podatki, cła, dywidendy z udziałów skarbu państwa w spółkach, wpłaty z zysku NBP, bezzwrotne środki z UE

wydatki budżetu państwa

obsługa długu publicznego, finansowanie sfery budżetowej (szkolnictwo, ochrona zdrowia), transfery i dotacje (emerytury, zasiłki), wydatki majątkowe (inwestycje publiczne)

Wyjaśnij pojęcie deficytu budżetowego

deficyt budżetowy - sytuacja, w której wydatki budżetu państwa są wyższe niż jego dochody w danym roku.