|
término |
definición |
Czym się różni droga od przemieszczenia? empezar lección
|
|
Droga to długość toru (zawsze dodatnia) a przemieszczenie to wektor od punktu startu do końca
|
|
|
Co znaczy że prędkość jest „styczna do toru”? empezar lección
|
|
W danej chwili wektor prędkości wskazuje kierunek w którym ciało faktycznie „idzie” po torze
|
|
|
Po czym na wykresie x(t) poznasz że ruch jest jednostajny? empezar lección
|
|
x(t) jest linią prostą o stałym nachyleniu więc w równych czasach są równe przyrosty położenia
|
|
|
Co to znaczy że przyspieszenie to „zmiana prędkości”? empezar lección
|
|
Nie tylko wartości ale też kierunku bo prędkość jest wektorem
|
|
|
Po co w ogóle wybiera się układ odniesienia? empezar lección
|
|
Bo położenie i prędkość mają sens dopiero „względem czegoś” i w innym układzie liczby są inne
|
|
|
Kiedy model punktu materialnego jest OK? empezar lección
|
|
Gdy rozmiary ciała nie mają znaczenia dla zadania np interesuje nas tylko ruch środka masy
|
|
|
Co fizycznie oznacza masa w mechanice klasycznej? empezar lección
|
|
To miara bezwładności czyli jak trudno zmienić prędkość ciała
|
|
|
Czym różni się „siła” od „energii” w intuicji? empezar lección
|
|
Siła opisuje oddziaływanie i kierunek zmian ruchu a energia to „zasób” który może zmieniać postać
|
|
|
Dlaczego energia kinetyczna zależy od układu odniesienia? empezar lección
|
|
Bo zależy od prędkości a prędkość zależy od tego kto obserwuje
|
|
|
Co znaczy że energia potencjalna jest określona „z dokładnością do stałej”? empezar lección
|
|
Poziom zera wybierasz umownie a fizycznie liczą się różnice energii
|
|
|
Co znaczy że w układzie izolowanym pęd się zachowuje? empezar lección
|
|
Że z zewnątrz nie ma istotnych sił więc układ sam nie „dostaje” ani nie „oddaje” pędu
|
|
|
Jak rozpoznasz zderzenie niesprężyste bez liczenia? empezar lección
|
|
Po zderzeniu obiekty mają mniejszą „ruchliwość” a część energii idzie w ciepło/deformację/dźwięk
|
|
|
Co intuicyjnie mówi moment bezwładności? empezar lección
|
|
Że masa daleko od osi mocno utrudnia „rozkręcanie” i „hamowanie” obrotu
|
|
|
Dlaczego łatwiej zmienić pęd niż moment pędu w wielu sytuacjach? empezar lección
|
|
Bo do zmiany momentu pędu potrzebujesz momentu siły czyli nie tylko siły ale też odpowiedniego ramienia
|
|
|
Czym różni się ciepło od temperatury? empezar lección
|
|
Temperatura to miara stanu (średnio energii ruchu cząstek) a ciepło to energia przekazywana w procesie
|
|
|
Podaj przykład gdy ktoś „chce” użyć zachowania pędu ale nie powinien i dlaczego? empezar lección
|
|
Zderzenie auta z barierą połączoną z ziemią bo ogromny impuls od podłoża jest siłą zewnętrzną dla układu auta
|
|
|
Czy tarcie zawsze działa przeciwnie do ruchu ciała? empezar lección
|
|
Nie zawsze bo przy toczeniu koła napędzanego tarcie statyczne może pchać auto do przodu
|
|
|
Dlaczego „siła dośrodkowa” to nie jest osobny rodzaj siły? empezar lección
|
|
Bo to tylko nazwa wypadkowej skierowanej do środka a źródłem bywa tarcie naciąg linki nacisk itp
|
|
|
W czym jest „nieuczciwa” siła odśrodkowa? empezar lección
|
|
Pojawia się tylko w opisie w układzie obracającym się i nie wynika z oddziaływania innego ciała
|
|
|
Czemu w układzie nieinercjalnym nie chcesz na siłę używać praw Newtona w prostej formie? empezar lección
|
|
Bo bez dodania sił bezwładności równania ruchu nie będą się zgadzać z obserwacją
|
|
|
Co psuje zachowanie energii mechanicznej w realnym świecie najczęściej? empezar lección
|
|
Siły niezachowawcze jak tarcie/opory bo część energii idzie w ciepło i deformacje
|
|
|
Czy praca może być ujemna i co to znaczy fizycznie? empezar lección
|
|
Tak gdy siła działa „pod prąd” przemieszczenia wtedy zabiera energię z ruchu
|
|
|
Czy energia potencjalna grawitacji może być ujemna? empezar lección
|
|
Tak przy umowie że zero jest w nieskończoności wtedy w polu grawitacyjnym wartości są ujemne
|
|
|
Dlaczego potencjał grawitacyjny bywa wygodniejszy niż siła? empezar lección
|
|
Bo łatwiej sumować wkłady i myśleć o energii bez rozpisywania kierunków sił
|
|
|
Co to znaczy że proces jest odwracalny i czemu to idealizacja? empezar lección
|
|
To proces który da się „cofnąć” bez strat a w realu tarcie i dyfuzja robią nieodwracalność
|
|
|
Adiabatyczny znaczy „bez zmiany temperatury”? empezar lección
|
|
Nie adiabatyczny znaczy bez wymiany ciepła z otoczeniem a temperatura może się zmieniać
|
|
|
Dlaczego II zasada termodynamiki jest bardziej „kierunkowa” niż I? empezar lección
|
|
Bo I mówi o bilansie energii a II mówi że nie wszystko da się zamienić na pracę i jest kierunek procesów
|
|
|
Czy interferencja łamie zachowanie energii skoro są miejsca ciszy i głośności? empezar lección
|
|
Nie bo energia się tylko rozkłada w przestrzeni a średnio się zgadza
|
|
|
Na czym polega różnica Dopplera gdy porusza się źródło vs gdy porusza się obserwator? empezar lección
|
|
Dla źródła zmienia się odstęp między „frontami” fali w przestrzeni a dla obserwatora głównie tempo ich „napotykania”
|
|
|
Dlaczego fala mechaniczna nie może iść w próżni? empezar lección
|
|
Bo potrzebuje ośrodka który przenosi drganie między sąsiednimi elementami
|
|
|
Jedziesz windą w górę i nagle przyspiesza Co czujesz i czemu? empezar lección
|
|
Czuję się cięższy bo rośnie nacisk podłogi potrzebny do nadania przyspieszenia
|
|
|
Dlaczego pasy bezpieczeństwa realnie ratują życie w mechanice? empezar lección
|
|
Wydłużają czas hamowania ciała więc zmniejszają „szarpnięcie” i maksymalną siłę na człowieka
|
|
|
Czemu spadochroniarz ma prędkość graniczną? empezar lección
|
|
Bo opór powietrza rośnie aż zrównoważy ciężar i wtedy przyspieszenie spada do zera
|
|
|
Na zakręcie co może „robić” siłę dośrodkową w zależności od sytuacji? empezar lección
|
|
Albo tarcie opon o asfalt albo składowa nacisku na pochylonej nawierzchni albo naciąg linki w ruchu na uwięzi
|
|
|
Dlaczego łyżwiarka kręci się szybciej gdy przyciąga ręce? empezar lección
|
|
Bo zmniejsza rozkład masy względem osi więc trudniej „nie” zwiększyć prędkości obrotu przy zachowaniu momentu pędu
|
|
|
Dlaczego rower jest stabilniejszy gdy jedzie szybciej? empezar lección
|
|
Bo obracające się koła „trzymają” kierunek przez moment pędu i małe odchylenia trudniej zmienić
|
|
|
Czemu na Księżycu wahadło chodzi wolniej niż na Ziemi? empezar lección
|
|
Bo słabsza grawitacja daje słabszy „powrót” do równowagi więc okres rośnie
|
|
|
Struna gitary Co się dzieje z wysokością dźwięku gdy mocniej ją naciągniesz? empezar lección
|
|
Dźwięk robi się wyższy bo fala biegnie szybciej i rosną częstotliwości własne
|
|
|
Stoisz w pokoju a dwa głośniki grają to samo Czemu w jednym miejscu jest ciszej? empezar lección
|
|
Bo fale mogą się nałożyć tak że wychylenia się znoszą (wygaszanie)
|
|
|
Karetka przejeżdża obok Czemu ton syreny nagle „przeskakuje”? empezar lección
|
|
Bo przy zbliżaniu fale docierają gęściej a po minięciu rzadziej więc zmienia się słyszana częstotliwość
|
|
|
Dlaczego metal „wydaje się zimniejszy” niż drewno przy tej samej temperaturze? empezar lección
|
|
Bo szybciej odbiera ciepło z dłoni więc czujesz większy strumień ciepła
|
|
|
Dlaczego pompka rowerowa się nagrzewa przy pompowaniu? empezar lección
|
|
Bo sprężasz gaz wykonując pracę i przy małej wymianie ciepła temperatura gazu rośnie
|
|
|
Czemu ciśnienie w oponach spada zimą mimo że „nic nie ucieka”? empezar lección
|
|
Bo przy niższej temperaturze gaz ma mniejsze ciśnienie przy prawie stałej objętości
|
|
|
Satelita niżej nad Ziemią leci szybciej czy wolniej i dlaczego? empezar lección
|
|
Szybciej bo bliżej Ziemi pole grawitacyjne jest silniejsze i równowaga ruchu orbitalnego wymaga większej prędkości
|
|
|
Podaj sens „źródła energii” w bilansie energii w realnych urządzeniach empezar lección
|
|
To miejsce skąd energia dopływa do układu (paliwo spadek wody wiatr) i bez tego nie da się robić pracy w sposób ciągły
|
|
|
