|
término |
definición |
Prawo to sztuka tego, co dobre i uczciwe empezar lección
|
|
Ius est ars boni et aequi
|
|
|
Nakazy prawa są następujące: żyć uczciwie, nie szkodzić innym, oddawać każdemu to, co mu się należy. empezar lección
|
|
Iuris praecepta sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Lex retro non agit
|
|
|
Nieznajomość prawa szkodzi, lecz faktu nie szkodzi empezar lección
|
|
Ignorantia iuris nocet, facti non nocet
|
|
|
Nie można przenieść na drugiego więcej praw, niż ma się samemu empezar lección
|
|
Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet
|
|
|
Z punktu widzenia prawa naturalnego wszyscy ludzie są równi. empezar lección
|
|
Quod ad ius naturale attinet, omnes homines aequales sunt
|
|
|
Sprawiedliwość jest stałą i niezmienną wolą oddania każdemu tego, co mu się należy. empezar lección
|
|
Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi
|
|
|
Nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie empezar lección
|
|
Nemo iudex idoneus in propia causa
|
|
|
Jurysprudencja jest znajomością spraw boskich i ludzkich oraz wiedzą o tym, co zgodne i niezgodne z prawem. empezar lección
|
|
Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia
|
|
|
Chcącemu nie dzieje się krzywda empezar lección
|
|
Volenti non fit iniuria
|
|
|
Ustawa nie obowiązuje, jeśli nie została promulgowana/ ogłoszona. empezar lección
|
|
Lex non obligat nisi promulgata
|
|
|
Ustawa jest derogowana lub abrogowana. Deroguje się ustawę usuwając jej część, abroguje się ustawę usuwając ją w całości. empezar lección
|
|
Derogatur legi aut abrogatur. Derogatur legi, cum pars detrahitur: abrogatur legi, cum prorsus tollitur
|
|
|
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich empezar lección
|
|
Leges ab omnibus intellegi debent
|
|
|
To co jest jasne nie wymaga interpretacji empezar lección
|
|
Clara non sunt interpretanda
|
|
|
Najlepszą interpretacją ustaw jest zwyczaj. empezar lección
|
|
Optima enim est legum interpres consuetudo
|
|
|
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić. empezar lección
|
|
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere
|
|
|
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten, kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść. empezar lección
|
|
Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit
|
|
|
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi. empezar lección
|
|
Lex superior derogat legi inferiori
|
|
|
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną empezar lección
|
|
Lex specialis derogat legi generali
|
|
|
Ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą ustawę empezar lección
|
|
Lex posteriori derogat [legi] priori
|
|
|
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej. empezar lección
|
|
Lex posteriori generalis non derogat [legi] priori speciali
|
|
|
Rzeczy materialne to takie, których można dotknąć; rzeczy niematerialne to takie, których nie można dotknąć. empezar lección
|
|
Res corporales sunt quae tangi possunt: incorpolares quae tangi non possunt
|
|
|
Rzeczy ruchome to takie, które można w stanie nienaruszonym przenieść z miejsca na miejsce. empezar lección
|
|
Res mobiles sunt quae locorum salve et integrae ex loco in loco moveri possunt
|
|
|
rzeczy zamienne wyodrębniane są na podstawie ciężaru, liczby i miary empezar lección
|
|
Res fungibiles sunt quae pondere, numero, mensura consistunt
|
|
|
Gatunek (rzecz onaczona gatunkowo) nie może zaginąć empezar lección
|
|
genus perire non potest
|
|
|
Rzecz oznaczona indywidualnie przypada temu, komu ona się należy empezar lección
|
|
Species perit ei cui debetur
|
|
|
Rzecz pojedyncza obejmuje "jednego ducha"; rzecz złożona składa się z rzeczy do niej należących, to jest z wielu pozostających ze sobą w łączności empezar lección
|
|
Res simplex est quae continetur uno spiritu; Res composita quae ex contigentibus hoc est pluribus inter se cohaerentibus constant
|
|
|
przyrost przypada rzeczy głównej empezar lección
|
|
accesio cedit principali
|
|
|
Nie można pobierać pożytków z rzeczy bez prawa jej używania empezar lección
|
|
fructus sine usu esse non potest
|
|
|
zasiedzenie jest nabyciem własności przez nieprzerwane posiadanie w czasie prawem określonym empezar lección
|
|
usucapio est adiectio dominii per continuationem possesionis temporis lege definiti
|
|
|
