término  |
definición |
Kto żądał wyraźnego stwierdzenia żywego urodzenia dziecka w postaci krzyku noworodka jako warunku uznania dziecka za osobę fizyczną w znaczeniu prawnym? empezar lección
|
|
|
|
|
Kto zadowalał się jakimkolwiek innym znakiem świadczącym o żywym urodzeniu dziecka dla uznania dziecka za osobę fizyczną? empezar lección
|
|
|
|
|
Jakie płody były uważane za żywotne według ówczesnego stanu wiedzy lekarskiej? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy w prawie rzymskim uznawano za osobę płód nieposiadający kształtu ludzkiego (monstrum vel prodigium)? empezar lección
|
|
|
|
|
Od jakiego momentu, według prawa rzymskiego, zaczyna się odrębny byt człowieka? empezar lección
|
|
|
|
|
Co następowało ze spadkiem w prawie rzymskim w razie śmierci ojca, gdy kobieta była w ciąży? empezar lección
|
|
do momentu narodzin dziecka
|
|
|
Kto sprawował nadzór nad spadkiem po śmierci spadkodawcy, jeżeli jeden ze spadkobierców był jeszcze w łonie matki? empezar lección
|
|
wyznaczał on kuratora, który miał zarządzać spadkiem
|
|
|
Kto zarządzał spadkiem w okresie jego zawieszenia? empezar lección
|
|
|
|
|
Od kiedy zaczynała się zdolność prawna? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy płód poczęty, ale jeszcze nie urodzony, był uważany za odrębną osobę? empezar lección
|
|
umożliwiano mu jednak uzyskanie korzyści majątkowych
|
|
|
Czy pośród osób wolnych istniało zróżnicowanie jeśli chodzi o zdolność prawną? empezar lección
|
|
pełna zdolność prawna stawała się udziałem tylko tych wolnych, którzy rodzili się jako obywatele rzymscy
|
|
|
Kiedy kończyła się osoba fizyczna? empezar lección
|
|
|
|
|
Co to jest zdolność prawna? empezar lección
|
|
Zdolność do tego, aby być podmiotem praw i obowiązków
|
|
|
Co to jest zdolność do czynności prawnych? empezar lección
|
|
Zdolność do tego, aby za pomocą czynności prawnych kształtować sytuację prawną własną lub innych osób
|
|
|
Jakim terminem określają źródła prawa klasycznego pojedynczą osobę (persona), a w szczególności jej sytuację prawną? empezar lección
|
|
dosłownie caput - to "głowa"
|
|
|
Ile elementów składa się na sytuację prawną pojedynczej osoby? empezar lección
|
|
status libertatis, status civitatis, status familiae
|
|
|
Co oznacza status libertatis? empezar lección
|
|
Stan wolności czy niewoli
|
|
|
Co oznacza status civitatis? empezar lección
|
|
|
|
|
Co oznacza status familiae? empezar lección
|
|
Stanowisko zajmowane w rodzinie
|
|
|
Od jakiego "podziału" Gaius rozpoczyna wykład prawa osobowego? empezar lección
|
|
Od podziału na ludzi wolnych i niewolników "wszyscy ludzie albo są wolni, albo są niewolnikami"
|
|
|
Na jakie dwie grupy Gaius podzielił ludzi wolnych? empezar lección
|
|
Na "wolnourodzonech" (ingenui) i "wyzwoleńców" (libertini)
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Rzymianie przywiązywali do niej wielką wagę
|
|
|
Kiedy spadała na obywatela niesława? empezar lección
|
|
Przez popełnienie czynu hańbiącego, bądź też przez zasądzenie w powództwie zniesławiającym
|
|
|
Jaki był najwyższy stopień capitis deminutio? empezar lección
|
|
|
|
|
Co oznaczała capitis deminutio? empezar lección
|
|
Zmiana stanowiska prawnego osoby
|
|
|
Czy jeżeli Rzymianin dostał się do niewoli nieprzyjacielskiej i powrócił z niej, to jego stanowisko prawne osoby wracało do stanu sprzed dostania się do niewoli? empezar lección
|
|
chroniło go tzw. ius postliminii - "prawo powrotu"
|
|
|
Jeżeli Rzymianin zmarł w niewoli, który moment uznawano jako moment śmierci? empezar lección
|
|
Chwilę popadnięcia w niewolę umożliwiało to utrzymanie mocy testamentu zmarłego i w ogóle dziedziczenie po nim jak po człowieku wolnym
|
|
|
Czy państwo rzymskie było państwem formacji niewolniczej? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy jeńcy wojenni zawsze stawali się niewolnikami? empezar lección
|
|
była to instytucja ius gentium (prawo narodów)
|
|
|
Skąd głównie rekrutowali się niewolnicy? empezar lección
|
|
Z jeńców wojennych oraz z dzieci urodzonych w niewoli
|
|
|
Niewola była stanem dziedzicznym empezar lección
|
|
|
|
|
Dziecko niewolnicy oraz Rzymianina empezar lección
|
|
|
|
|
Dziecko wolnej kobiety oraz niewolnika empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
Czy związki pomiędzy niewolnikami były małżeństwem? empezar lección
|
|
nazywano to contubernium (pierw. - przebywanie pod wspólnym namiotem)
|
|
|
Czy jeżeli wolna kobieta utrzymywała stosunki z niewolnikiem bez zgody jego właściciela, to również stawała się niewolnicą? empezar lección
|
|
ale tylko w okresie cesarstwa (uchwała senatu z r. 52 n.e. (SC Claudianum))
|
|
|
Czy niewolnik mógł posiadać swój własny majątek? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy właściciel odpowiadał za zobowiązania zaciągnięte dobrowolnie przez niewolnika? empezar lección
|
|
według ius civile nie odpowiadał
|
|
|
Czy właściciel odpowiadał za przestępstwa swoich niewolników? empezar lección
|
|
ale w dogodnej formie tzw. odpowiedzialności noksalnej
|
|
|
Czy w przypadku gwałtownej śmierci właściciela, niewolnicy, którzy znajdowali się wtedy w jego domu lub w jego otoczeniu, a nie ratowali go z narażeniem własnego życia podlegali torturom i karze śmierci? empezar lección
|
|
|
|
|
Jak nazywał się znany już od III wieku p.n.e. zespół wartości majątkowych, który właściciel powierzał niewolnikowi w zarząd? empezar lección
|
|
właściciel zachowywał sobie prawo własności i możliwość każdoczesnej likwidacji
|
|
|
Czy jeżeli matka w okresie od poczęcia do urodzenia choć przez chwilę była wolna, jaki był stan dziecka? empezar lección
|
|
Dziecko takie rodziło się jako osoba wolna
|
|
|
Jak można było wyjść ze stanu niewoli? empezar lección
|
|
Na mocy przepisu państwowego lub z woli właściciela
|
|
|
Czy niewolnik powołany do służby wojskowej stawał się wolny? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy porzucenie niewolnika oznaczało nadanie mu wolności? empezar lección
|
|
stawał się on rzeczą niczyją (res nullius) i podlegał zawłaszczeniu przez kogokolwiek
|
|
|
Jak nazywało się wyzwolenie? empezar lección
|
|
|
|
|
Jakie były sposoby wyzwalania według ius civile? empezar lección
|
|
vindicta aut censu aut testamento
|
|
|
Było to wyzwolenie dokonywane przez właściciela przed organem władzy państwowej, najczęściej pretorem, i za jego aprobatą jaki to sposób wyzwolenia? empezar lección
|
|
|
|
|
Polegało na wpisie dotychczasowego niewolnika - z upoważnienia właściciela - na listę obywateli przy okazji spisu dokonywanego co 5 lat przez cenzorów jaki to sposób wyzwolenia? empezar lección
|
|
|
|
|
Było nadaniem wolności w testamencie, a zatem po śmierci właściciela jaki to sposób wyzwolenia? empezar lección
|
|
|
|
|
Jakie prawo chroniło wyzwolenia nieformalne? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy wyzwoleńcy mieli dostęp do urzędów republikańskich? empezar lección
|
|
|
|
|
Stosunek pomiędzy patronem a wyzwoleńcem kształtowano na wzór stosunków między ojcem a dziećmi empezar lección
|
|
|
|
|
Czy prawo patronatu było dziedziczne po stronie patrona? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy prawo patronatu było dziedziczne po stronie wyzwoleńca? empezar lección
|
|
dzieci wyzwoleńca rodziły się już jako wolnourodzeni (ingenui)
|
|
|
Jakie czynniki ograniczały zdolność do czynności prawnych? empezar lección
|
|
Płeć, wiek, choroba umysłowa, marnotrawstwo
|
|
|
Czy dłużnik poddany egzekucji osobistej był osobą wolną? empezar lección
|
|
Formalnie tak, ale ich wolność nie była jednak pełna
|
|
|
Kim była personae in mancipio? empezar lección
|
|
Były to dzieci sprzedane przez swoich ojców osobom postronnym, ale tylko na terenie państwa
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Drobni dzierżawcy gruntów rolnych, początkowo wolni, ale w okresie dominatu trwale przytwierdzeni do ziemi
|
|
|
Czy łatwo było wyjść z sytuacji kolona? empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Byli to obywatele rzymscy
|
|
|
Jakie wyróżniamy trzy zasadnicze kategorie mieszkańców? empezar lección
|
|
Obywatele rzymscy, Latynowie, cudzoziemcy (peregrini)
|
|
|
Na czym polegało upośledzenie Latynów juniańskich? empezar lección
|
|
Latyn żył jak wolny, ale po śmierci jego majątek wracał do właściciela, który dokonał wyzwolenia
|
|
|
Kim stawali się niewolnicy wyzwoleni w sposób nieformalny? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy wyzwolenie dokonane w formie uznanej przez prawo cywilne prowadziło zawsze do nadania obywatelstwa? empezar lección
|
|
|
|
|
W jaki sposób Latynowie mogli stać się obywatelami rzymskimi? empezar lección
|
|
Przez osiedlenie się w Rzymie ale tylko właściwi Latynowie (Latini prisci albo veteres)
|
|
|
Czy Latynowie juniańscy mieli możliwość nabycia obywatelstwa? empezar lección
|
|
w nagrodę za rozwijanie pożądanej działalności populacyjnej, porządkowej czy gospodarczej
|
|
|
W jaki sposób peregryni stali się obywatelami rzymskimi? empezar lección
|
|
Na mocy słynnego edyktu cesarza Karakalli (z 212 r. n.e.) znanego szerzej pod nazwą Constitutio Antoniniana
|
|
|
Co pociągało ze sobą capitis deminutio maxima? empezar lección
|
|
Automatyczną utratę obywatelstwa
|
|
|
Czy można było utracić obywatelstwo z zachowaniem wolności? empezar lección
|
|
gdy obywatel przyjmował obywatelstwo innego państwa, albo został skazany na banicję
|
|
|
Co nazywano tzw. wyłączeniem od wody i ognia? aquae et ignis interdictio empezar lección
|
|
|
|
|
Czy banita zachowywał obywatelstwo rzymskie? empezar lección
|
|
spadał do roli cudzoziemca
|
|
|
Czy Latynowie mogli korzystać z urządzeń rzymskiego prawa spadkowego? empezar lección
|
|
ale tylko właściwi Latynowie (Latini prisci albo veteres)
|
|
|
Kim byli Latini coloniarii? empezar lección
|
|
Była to nowa kategoria mieszkańców kolonii latyńskich
|
|
|
Kim byli peregrini dediticii? empezar lección
|
|
Byli to cudzoziemcy pochodzący z obszarów podbitych, które musiały zdać się Rzymianom na łaskę i niełaskę ich organizacje lokalne zostały zniszczone
|
|
|
Kiedy peregrini dediticii otrzymali obywatelstwa? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy siostra żony była agnatem? empezar lección
|
|
|
|
|
Jakim organizmem była rzymska rodzina agnacyjna? empezar lección
|
|
Monokratycznym i patriarchalnym
|
|
|
Kto stał na czele rzymskiej rodziny agnacyjnej? empezar lección
|
|
|
|
|
Jak nazywamy pokrewieństwo naturalne? empezar lección
|
|
|
|
|
W tej rodzinie o przynależności decydował węzeł prawny empezar lección
|
|
|
|
|
Na ile części rozpadała się rodzina agnacyjna jeżeli władza familijna gasła? empezar lección
|
|
Tyle części, ile osób było bezpośrednio podległych władzy zwierzchnika
|
|
|
Czy bękart był członkiem rodziny agnacyjnej? empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
Kim były osoby sui iuris? empezar lección
|
|
Były to osoby nie podlegające władzy familijnej
|
|
|
Czy można było się stać osobą sui iuris zaraz po urodzeniu? empezar lección
|
|
wyznacznikiem była śmierć ojca
|
|
|
Kim były osoby alieni iuris? empezar lección
|
|
Były to osoby pod władzą ojcowską
|
|
|
Czy osoby sui iuris miały pełną zdolność prawną? empezar lección
|
|
|
|
|
Czego pozbawione były osoby alieni iuris? empezar lección
|
|
taka osoba nie mogła mieć nic własnego
|
|
|
Bierność majątkowa dojrzałego syna pod władzą ojcowską umożliwiała mu m.in. możliwość zawierania umów empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Przysposobienie osoby sui iuris
|
|
|
Czym było capitis deminutio minima? empezar lección
|
|
Zmiana przynależności rodzinnej (z sui iuris na alieni iuris) przy zachowaniu wolności i obywatelstwa
|
|
|
Były to zorganizowane zrzeszenia osób, które prawo traktowało jak jeden podmiot co opisuje powyższy fragment? empezar lección
|
|
|
|
|
Wyodrębniony majątek przeznaczony na określony cel? co opisuje powyższy fragment? empezar lección
|
|
|
|
|
Były to wartości majątkowe powierzane gminom, stowarzyszeniom albo osobom prywatnym, z obowiązkiem obracania ich na określone cele (np. utrzymywanie sierot) jaki rodzaj fundacji opisuje powyższy fragment? empezar lección
|
|
|
|
|
Majątki odrębne, zarządzane przez specjalnie do tego powołane organy (np. zakłady kościelne) jaki rodzaj fundacji opisuje powyższy fragment? empezar lección
|
|
|
|
|
Ile osób było wymagane do stworzenia stowarzyszenia? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy kobiety miały zdolność do czynności prawnych? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy kobiety mogły mieć zdolność prawną? empezar lección
|
|
jeżeli nie pozostawały pod władzą agnacyjną ojca lub męża
|
|
|
Czy działania dzieci poniżej 7 roku życia miały znaczenie prawne? empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
Czy osoby niedojrzałem mogły skutecznie przyjmować przysporzenia? empezar lección
|
|
dla swojego zwierzchnika familijnego lub dla siebie jeśli były sui iuris
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Chłopcy między 7-14. rokiem życia oraz dziewczyny między 7-12 rokiem życia
|
|
|
Co mogli robić impuberes? empezar lección
|
|
Skutecznie przyjmować przysporzenia
|
|
|
Czy osoby impuberes mogły zawrzeć małżeństwo? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy osoby impuberes mogły sporządzić ważny testament? empezar lección
|
|
|
|
|
Jak nazywano czynność, która równocześnie zawierała przysporzenia i obciążenia niedojrzałego, a której opiekun nie zatwierdził empezar lección
|
|
"Czynność prawna kulejąca" przyjmowano konsekwentnie jej skuteczność tylko w zakresie przysporzeń dla niedojrzałego
|
|
|
Niedojrzali mieli ograniczoną zdolność do czynności prawnych empezar lección
|
|
|
|
|
Kim byli puberes, minores viginti quinque annis? empezar lección
|
|
Dojrzali poniżej 25. roku życia
|
|
|
Ich czynności prawne były formalnie ważne, ale system prawny chronił ich przed ujemnymi skutkami przedwczesnej swobody działania, przed stratami majątkowymi spowodowanymi brakiem doświadczenia czy lekkomyślnością kogo opisuje powyższy fragment? empezar lección
|
|
Osoby dojrzałe poniżej 25. roku życia puberes, minores viginti quinque annis
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Dojrzali powyżej 25. roku życia
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
Jakie czynniki wpływały na ograniczenie zdolności do czynności prawnych? empezar lección
|
|
Płeć, wiek, choroba umysłowa, marnotrawstwo
|
|
|
Co to jest czynność prawna? empezar lección
|
|
To oświadczenie woli, zmierzające do wywołania zamierzonych skutków prawnych
|
|
|
Jakie wyróżniamy rodzaje czynności prawnych? empezar lección
|
|
1. jednostronne i dwustronne; 2. mortis causa i inter vivos; 3. rozporządzające i zobowiązujące; 4. odpłatne i nieodpłatne
|
|
|
Dochodziły do skutku przez działanie jednej tylko osoby (np. wyzwolenie niewolnika) jaki to rodzaj czynności prawnej? empezar lección
|
|
|
|
|
Wymagały współdziałania co najmniej dwóch osób (np. zawarcie kontraktu) jaki to rodzaj czynności prawnej? empezar lección
|
|
|
|
|
Wywierały skutek dopiero po śmierci osoby działającej (np. testament) jaki to rodzaj czynności prawnej? empezar lección
|
|
|
|
|
Powodowały natychmiastowe przeniesienie, obciążenie lub zniesienie istniejącego prawa majątkowego osoby (np. wyzbycie się prawa własności) jaki to rodzaj czynności prawnej? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy mogły być czynności odpłatne i jednostronne? empezar lección
|
|
czynności odplatne i nieodpłatne mogły być tylko dwustronne
|
|
|
Korzyści ekonomiczne są wzajemne (np. sprzedaż lub najem) jaki to rodzaj czynności prawnej? empezar lección
|
|
|
|
|
Jednostronne przesunięcie majątkowe, bez świadczenia wzajemnego (np. użyczenie lub darowizna) jaki to rodzaj czynności prawnej? empezar lección
|
|
|
|
|
Zdarzenie przyszłe i niepewne co opisuje powyższy fragment? empezar lección
|
|
|
|
|
Zdarzenie przyszłe i pewne co opisuje powyższy fragment? empezar lección
|
|
|
|
|
Zachodzi wtedy, gdy strony dokonują czynności prawnej w sposób zewnętrznie poprawny, ale pomiędzy sobą umawiają się, że normalne skutki tej czynności nie nastąpią co opisuje powyższy fragment? empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
Co przysługiwało poszkodowanemu przez podstęp? empezar lección
|
|
|
|
|
|
empezar lección
|
|
|
|
|
Jeśli wymuszono przyrzeczenie świadczenia, dłużnik mógł się uchylić od jego spełnienia za pomocą jakiej instytucji? empezar lección
|
|
|
|
|
Wyłącznie jakie czynności prawne wywoływały pełne skutki prawne? empezar lección
|
|
|
|
|
Kiedy czynność prawna była ważna? empezar lección
|
|
1. Jeżeli dokonała jej osoba zdolna do czynności prawnych; 2. Była poprawna pod względem formy i treści; 3. Nie sprzeciwiała się prawu lub dobrym obyczajom
|
|
|
Na czym w ogólności polegały skutki ważnej czynności prawnej? empezar lección
|
|
Na powstaniu, zmianie lub zgaśnięciu stosunku prawnego
|
|
|
Dzięki niej nieważną czynność prawną pewnego typu można było utrzymać w mocy (przynajmniej częściowo), jeżeli spełniała wymogi innego typu co jest opisane w powyższym fragmencie? empezar lección
|
|
np. nieważne testamenty ostawały się często jako kodycyle
|
|
|
Jak nazywamy poprawne pod każdym względem i ważne czynności prawne, które mogły być pozbawione skutków, ale dopiero przez prawne działanie osób zainteresowanych? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy przysporzenia z czynności prawnych osób alieni iuris przypadały wprost zwierzchnikowi familijnemu? empezar lección
|
|
|
|
|
Czy zobowiązania zaciągnięte przez osoby alieni iuris obciążały zwierzchnika familijnego? empezar lección
|
|
obciążały go tylko "dodatkowo" w granicach ściśle określonych prawem pretorskim
|
|
|
Polega ono na tym, że zastępca działa na zewnątrz, wobec osób postronnych, we własnym imieniu, z dokonanych czynności nabywa zrazu dla siebie i zobowiązuje się sam jaki to rodzaj zastępstwa? empezar lección
|
|
|
|
|
Polega ono na tym, że przedstawiciel działa w cudzym imieniu i że skutki jego działania spadają wprost na reprezentowanego jaki to rodzaj zastępstwa? empezar lección
|
|
|
|
|
Czym były res corporales? empezar lección
|
|
rzeczy których można dotknąć
|
|
|
Czym były res incorporales? empezar lección
|
|
Rzeczy, których nie można dotknąć np. użytkowanie, spadek, zobowiązanie
|
|
|
|
empezar lección
|
|
Rzeczy szczególnie wartościowe np. grunty położone w Italii, niewolnicy, zwierzęta używane zwykle do uprawy roli i transportu
|
|
|
res mancipi czy res nec mancipi? empezar lección
|
|
|
|
|
res mancipi czy res nec mancipi? empezar lección
|
|
|
|
|
Jakie rzeczy mogły być tylko przedmiotem pożyczki? empezar lección
|
|
|
|
|
