→ Fiszki - Prawo Kanoniczne 122 → Empezar lección / Descargar tarjetas en MP3

término		definición
Jaki jest cel ustanowienia osoby prawnej w Kościele? empezar lección		Cel musi mieścić się w misji zbawczej Kościoła i przekraczać cel poszczególnych jednostek (np. zadania odnoszące się do pobożności, apostolatu, miłości).
Kto jest kompetentną władzą do ustanowienia osoby prawnej w Kościele? empezar lección		Jest nią kościelna władza publiczna, hierarchiczna, taka jak Papież, biskup diecezjalny czy Konferencja Episkopatu.
Jak w Kodeksie Prawa Kanonicznego nazywane są nadrzędne osoby prawne z ustanowienia Bożego, czyli cały Kościół i Stolica Apostolska? empezar lección		Są one nazywane „osobami moralnymi”.
Czym charakteryzuje się kolegialna osoba prawna osobowa? empezar lección		Składa się z przynajmniej trzech osób, które współdecydują o wszystkich ważnych sprawach tejże osoby.
W niekolegialnej osobie prawnej osobowej, kto decyduje o sprawach? empezar lección		Decyduje zwierzchnik, na przykład biskup diecezjalny lub rektor w sprawach seminarium duchownego.
Czym są fundacje autonomiczne jako rodzaj osoby prawnej? empezar lección		Są to osoby prawne złożone z zespołu rzeczy materialnych lub duchowych.
Jak definiuje się publiczną osobę prawną? empezar lección		Jest to zespół osób lub rzeczy ustanowiony, aby w wyznaczonym zakresie wykonywał w imieniu Kościoła zlecone zadania dla dobra publicznego.
Jakie dwa działania wykonuje kompetentna władza podczas tworzenia osoby prawnej na mocy specjalnego nadania? empezar lección		Po pierwsze, ustanawia daną osobę prawną, a po drugie, przyznaje jej osobowość prawną.
Jaki jest warunek konieczny, aby kompetentna władza przyznała osobowość prawną danej osobie? empezar lección		Warunkiem jest zatwierdzenie jej statutów, czyli norm określających jej charakter oraz sposób działania.
Kto reprezentuje i działa w imieniu publicznej osoby prawnej? empezar lección		Reprezentują ją ci, którym przyznają to uprawnienie prawo powszechne, partykularne lub własne statuty.
W jaki sposób wygasa prywatna osoba prawna, jeśli utożsamiała się ze stowarzyszeniem? empezar lección		Wygasa, gdy zgodnie z postanowieniami statutów zostaje rozwiązane to stowarzyszenie.
Osoba prawna jest ze swej natury _____, ale może wygasnąć m.in. gdy faktycznie nie działa przez okres stu lat. empezar lección		wieczysta
Co dzieje się z dobrami, prawami i zobowiązaniami, gdy z wielu publicznych osób prawnych powstaje jedna? empezar lección		Nowo powstała osoba prawna przejmuje dobra, prawa dziedziczne oraz zobowiązania należące do poprzednich osób.
Co się dzieje z dobrami wygasłej publicznej osoby prawnej, jeśli jej statuty milczą na ten temat? empezar lección		Dobra te przechodzą na osobę bezpośrednio wyższą, z zachowaniem woli fundatorów i praw nabytych.
Jaki jest wymóg dotyczący kworum dla ważności wyborów dokonywanych przez osobę prawną kolegialną? empezar lección		Musi być obecna większość spośród tych członków, którzy powinni być wezwani.
Jaka większość głosów jest potrzebna do ważnego wyboru kandydata w pierwszym głosowaniu przez osobę prawną kolegialną? empezar lección		Wymagana jest bezwzględna większość głosów obecnych członków.
Co dzieje się w trzecim głosowaniu podczas wyborów w osobie prawnej kolegialnej, jeśli dwa pierwsze nie przyniosły rezultatu? empezar lección		Głosuje się tylko na dwóch kandydatów, którzy otrzymali najwięcej głosów, lub na dwóch najstarszych wiekiem, jeśli było ich więcej.
W przypadku podejmowania decyzji w sprawach innych niż wybory, kiedy przewodniczący kolegium może przeważyć swoim głosem? empezar lección		Może to uczynić, gdy po dwóch głosowaniach, już w drugim, liczba głosów była równa.
Jaki jest wymóg dla ważności aktu prawnego dokonywanego przez osobę prawną kolegialną, jeśli dotyczy on wszystkich jej członków jako jednostek? empezar lección		Akt musi być zaaprobowany przez wszystkich członków.
Czym jest akt prawny (actus iuridicus) w prawie kanonicznym? empezar lección		Jest to dokonana przez osobę czynność rodząca skutki prawne, np. sporządzenie testamentu.
Jakie są trzy ogólne warunki ważności aktu prawnego? empezar lección		Dokonanie przez osobę zdolną do jego wykonania, zawarcie w nim istotnych elementów konstytutywnych i wypełnienie wymaganych formalności.
Jaki jest skutek zewnętrznego przymusu wywartego na osobę w taki sposób, że nie mogła się mu oprzeć, dla ważności aktu prawnego? empezar lección		Akt prawny wykonany pod takim przymusem jest nieważny.
Czym jest bojaźń (mentis trepidatio) i kiedy uważa się ją za ciężką? empezar lección		Jest to zmieszanie umysłu powstałe wskutek grożenia złem; jest ciężka, jeśli zło zagrażające jest wielkie.
Kiedy ignorancja powoduje nieważność aktu prawnego? empezar lección		Gdy odnosi się do istoty aktu lub dotyczy warunku wymaganego w sposób bezwzględny.
Czym różni się zdarzenie prawne (factum iuridicum) od czynności prawnej? empezar lección		Zdarzenie prawne sprowadza skutki prawne bez udziału woli osoby, która ich doznaje (np. urodziny, pełnoletność).
Co musi zrobić przełożony, gdy prawo wymaga od niego uzyskania zgody kolegium do podjęcia aktu? empezar lección		Musi uzyskać zgodę bezwzględnej większości obecnych członków zwołanego kolegium.
Co musi zrobić przełożony, gdy prawo wymaga od niego zasięgnięcia rady kolegium do podjęcia aktu? empezar lección		Musi wysłuchać rady wszystkich obecnych członków zwołanego kolegium.
Czy przełożony jest zobowiązany iść za radą kolegium, nawet jeśli jest jednomyślna? empezar lección		Nie jest zobowiązany do ważności swojego działania, ale nie powinien odrzucać rady bez przeważającej racji.
Jak w dawnym Kodeksie Prawa Kanonicznego nazywano władzę rządzenia? empezar lección		Nazywano ją w pierwszym rzędzie jurysdykcją.
Władza rządzenia i władza święceń mają to samo źródło i cel. Czym się różnią? empezar lección		Różnią się sposobem udzielania, wykonywania, przekazywania i utraty.
Kto otrzymuje władzę rządzenia bezpośrednio od Boga w chwili przyjęcia wyboru na konklawe? empezar lección		Biskup rzymski (Papież), następca św. Piotra.
Jakie trzy postacie (funkcje) przyjmuje kościelna władza rządzenia? empezar lección		Władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.
Czym jest władza zwyczajna w Kościele? empezar lección		Jest to władza rządzenia związana z powierzonym urzędem.
Czym różni się władza zwyczajna własna od władzy zwyczajnej zastępczej? empezar lección		Władza własna jest wykonywana w swoim imieniu (np. proboszcz), a zastępcza w imieniu kogoś innego (np. wikariusz generalny).
Co to jest władza delegowana? empezar lección		Jest to władza udzielona w drodze osobowego zlecenia, a nie przez sam urząd.
Władza o zakresie wewnętrznym dotyczy spraw _____, np. w zakresie sakramentalnym. empezar lección		tajnych
Kogo należy rozumieć pod nazwą „Ordynariusz”? empezar lección		Biskupa Rzymskiego, biskupów diecezjalnych, przełożonych Kościołów partykularnych, wikariuszy generalnych i biskupich oraz wyższych przełożonych zakonnych na prawie papieskim.
Kto z listy Ordynariuszy nie jest zaliczany do „Ordynariuszy miejsca”? empezar lección		Wyżsi przełożeni zakonni, ponieważ ich władza jest personalna, a nie terytorialna.
Czy posiadający władzę wykonawczą może ją wykonywać poza własnym terytorium? empezar lección		Tak, może ją wykonywać, nawet w odniesieniu do podwładnych, którzy aktualnie nie przebywają na jego terytorium.
Dlaczego kościelna władza święceń nigdy nie wygasa? empezar lección		Ponieważ ma swoje źródło w sakramencie święceń, który jest niezmazalny.
W jaki sposób wygasa władza zwyczajna? empezar lección		Wygasa wraz z utratą urzędu, z którym jest złączona.
Podaj trzy sposoby wygaśnięcia władzy delegowanej. empezar lección		Po wykonaniu zlecenia, po upływie czasu, po ustaniu przyczyny celowej delegacji, przez odwołanie lub rezygnację.
Czy władza delegowana ustaje po wygaśnięciu władzy delegującego? empezar lección		Nie, chyba że została obłożona stosownymi klauzulami, np. „dopóki trwa mój urząd” (durante meo munere).
Czym są kanony w Kościele? empezar lección		Są to przepisy regulujące wewnętrzne prawo wspólnoty Kościoła, jej działanie i życie.
Jaki papież zlecił prace nad Kodeksem Prawa Kanonicznego z 1917 roku? empezar lección		Pius X.
Jaki papież i w którym roku dokonał promulgacji Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku? empezar lección		Jan Paweł II w 1983 roku.
Z ilu ksiąg składa się Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku? empezar lección		Składa się z siedmiu ksiąg.
Jaki był główny cel reformy, która doprowadziła do powstania KPK z 1983 r.? empezar lección		Uporządkowanie praw oraz dostosowanie norm do nowej mentalności i nowych potrzeb po Soborze Watykańskim II.
Nowy Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. jest często nazywany przetłumaczeniem _____ na język prawny. empezar lección		Soboru Watykańskiego II
Co oznacza zasada pomocniczości (subsydiarności) w prawie kanonicznym? empezar lección		Wszystkie kwestie powinno się rozwiązywać na najniższym możliwym poziomie władzy.
Czym są kary latae sententiae, których liczbę zredukowano w KPK z 1983 r.? empezar lección		Są to kary zaciągane przez sam fakt popełnienia czynu, bez konieczności wyroku.
Zgodnie z zasadą „lex retro non agit”, prawo nie działa ____. empezar lección		wstecz
Jaka jest definicja ustawy według św. Tomasza z Akwinu? empezar lección		„Rozporządzenie rozumne dla dobra wspólnego, wydane przez tego, kto ma pieczę o społeczność, i należycie promulgowane”.
Jak nazywa się oficjalny organ urzędowy Stolicy Apostolskiej, w którym publikowane są ustawy powszechne? empezar lección		Acta Apostolicae Sedis (AAS).
Ile wynosi standardowy okres nieobowiązywalności (vacatio legis) dla ustaw powszechnych? empezar lección		Trwa 3 miesiące od zamieszczenia ustawy w AAS.
Ile wynosi standardowy okres nieobowiązywalności (vacatio legis) dla ustaw partykularnych? empezar lección		Trwa miesiąc od momentu promulgacji.
Co to jest luka w prawie (lacuna legis)? empezar lección		Jest to brak norm prawnych w odniesieniu do określonej sytuacji faktycznej.
W przypadku luki w prawie, do czego należy się odwołać w pierwszej kolejności? empezar lección		Należy czerpać wiedzę z ustaw wydanych w sprawach podobnych (analogia prawa).
Czym jest „słuszność kanoniczna” (aequitas canónica)? empezar lección		Jest to „sprawiedliwość złagodzona miłością ewangeliczną”.
Kogo wiążą ustawy partykularne wydane dla danego terytorium? empezar lección		Wiążą tych, dla których zostały wydane, posiadających na nim stałe lub tymczasowe zamieszkanie i aktualnie na nim przebywających.
Czy podróżni (peregrini) są związani ustawami partykularnymi własnego terytorium? empezar lección		Nie, jak długo przebywają poza nim, chyba że ich przekroczenie powoduje szkodę na własnym terytorium lub ustawy mają charakter personalny.
Kogo podlegają tułacze (vagi)? empezar lección		Podlegają ustawom powszechnym i partykularnym obowiązującym w miejscu ich aktualnego przebywania.
Co to jest abrogacja ustawy? empezar lección		Jest to całkowite uchylenie ustawy przez formalną decyzję ustawodawcy.
Co to jest obrogacja ustawy? empezar lección		Jest to promulgacja nowej ustawy, która jest wprost przeciwna dotychczasowej, uchylając ją bez wyraźnej wzmianki.
Co to jest derogacja ustawy? empezar lección		Jest to częściowe uchylenie poprzedniej ustawy przez nową ustawę.
Jakie są dwa konieczne elementy prawa zwyczajowego? empezar lección		Jednolite postępowanie wspólnoty oraz zatwierdzenie tego postępowania przez ustawodawcę.
Zwyczaj prawny, który wypełnia lukę w prawie pisanym, nazywa się zwyczajem _____. empezar lección		obok prawa (praeter legem)
Po jakim czasie zwyczaj przeciwny obowiązującemu prawu kanonicznemu nabiera mocy prawa? empezar lección		Po przestrzeganiu go w sposób ciągły przez pełne 30 lat.
Jaki jest podział dekretów ogólnych ze względu na rodzaj władzy, która je wydaje? empezar lección		Dzielą się na dekrety ogólne ustawodawcze i dekrety ogólne wykonawcze.
Czy dekret ogólny wykonawczy wygasa z chwilą ustania władzy tego, kto go wydał? empezar lección		Nie, chyba że zostało to specjalnie postanowione w samym dekrecie.
Jakie są trzy rodzaje poszczególnych aktów administracyjnych? empezar lección		Dekret, nakaz i reskrypt.
Czy poszczególne akty administracyjne można stosować do innych spraw, nawet jeśli są podobne? empezar lección		Nie, odnoszą się one tylko do przypadków, dla których zostały wydane.
Jakie partykuły językowe (słowa) wskazują, że warunek dołączony do aktu administracyjnego jest wymagany do jego ważności? empezar lección		„Jeśli” (si), „chyba że” (nisi), „o ile” (dummodo).
Czym jest dekret poszczególny? empezar lección		To akt administracyjny, który podejmuje decyzję w poszczególnym przypadku albo coś powierza, np. urząd kościelny.
Czym różni się nakaz poszczególny od dekretu? empezar lección		Nakaz ma charakter karny lub pejoratywny i poleca coś wykonać lub zaniechać, przede wszystkim w celu przynaglenia do zachowania ustawy.
W przypadku zbieżności dwóch sprzecznych dekretów, który z nich ma pierwszeństwo? empezar lección		Dekret szczegółowy przeważa nad ogólnym w tym, co zostało wyrażone szczegółowo.
Co to jest reskrypt? empezar lección		To akt administracyjny wydany na piśmie, który na prośbę udziela przywileju, dyspensy lub innej łaski.
Zatajenie prawdy w prośbie o reskrypt, które powoduje jego nieważność, to _____. empezar lección		subrepcja
Przedstawienie fałszu w prośbie o reskrypt, które powoduje jego nieważność, to _____. empezar lección		obrecja
Czy łaska, której odmówiła jedna dykasteria Kurii Rzymskiej, może być ważnie udzielona przez inną dykasterię? empezar lección		Nie, bez zgody tej pierwszej dykasterii.
Co to jest przywilej? empezar lección		To łaska udzielona szczególnym aktem dla pożytku pewnych osób fizycznych lub prawnych.
Jak należy interpretować przywilej? empezar lección		Należy go interpretować szeroko, tak aby obdarzony doświadczał zawsze łaski, a nie ciężaru.
Jakie są konsekwencje nadużywania władzy udzielonej przywilejem? empezar lección		Osoba nadużywająca zasługuje na pozbawienie przywileju przez kompetentną władzę.
Czy osoba fizyczna może zrzec się przywileju udzielonego osobie prawnej, do której należy? empezar lección		Nie, pojedyncze osoby nie mogą się zrzec takiego przywileju.
Co to jest dyspensa? empezar lección		Jest to rozluźnienie (zawieszenie) prawa czysto kościelnego w poszczególnym wypadku dla słusznej przyczyny.
Od jakiego prawa nie można udzielić dyspensy? empezar lección		Nie można dyspensować od prawa Bożego (naturalnego i pozytywnego).
Czy proboszcz ma ogólną, związaną z urzędem władzę dyspensowania? empezar lección		Nie, przysługuje mu ona tylko w konkretnych sytuacjach określonych przez prawo.
Czy ważność dyspensy udzielonej przez kogoś, kto nie jest ustawodawcą, zależy od istnienia przyczyny? empezar lección		Tak, obecność słusznej i rozumnej przyczyny jest wymagana do ważności dyspensy.
W jaki sposób ustaje dyspensa, która ma charakter ciągły (np. od obowiązku)? empezar lección		Ustaje w ten sam sposób co przywilej, a także poprzez pewne i całkowite wygaśnięcie przyczyny skłaniającej.
Czym są statuty w sensie właściwym? empezar lección		Są to zarządzenia ustanawiane w zespołach osób lub rzeczy (np. osobach prawnych), określające ich zadania, ustrój i sposób działania.
Kogo obowiązują przepisy porządkowe (ordines)? empezar lección		Obowiązują te osoby, które biorą udział w zgromadzeniach czy obchodach kościelnych, dla których zostały ustanowione.
Kto jest kościelną osobą fizyczną? empezar lección		Każdy człowiek ochrzczony.
Jaka jest granica wieku pełnoletniości w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r.? empezar lección		Ukończenie 18. roku życia.
Dzieci, czyli osoby przed ukończeniem _____ roku życia, uważa się za niemające używania rozumu. empezar lección		siódmego
Jaki jest minimalny wiek do zawarcia małżeństwa według KPK? empezar lección		14 lat dla kobiety i 16 lat dla mężczyzny.
Jak nabywa się stałe zamieszkanie (mieszkaniec - incola)? empezar lección		Przez faktyczne zamieszkanie na danym terytorium przez 5 lat lub z zamiarem pozostania tam na stałe.
Jak nabywa się tymczasowe zamieszkanie (przybysz - advena)? empezar lección		Przez faktyczne zamieszkanie przez 3 miesiące lub z zamiarem pozostania tam przez co najmniej 3 miesiące.
Osoba, która nie ma ani stałego, ani tymczasowego zamieszkania, to _____, a osoba, która nie ma go nigdzie, to _____. empezar lección		podróżny (peregrinus), tułacz (vagus)
Czym jest pokrewieństwo? empezar lección		Jest to bliskość osób oparta na wspólnocie krwi, pochodząca od wspólnego przodka.
Jak oblicza się stopnie pokrewieństwa w linii prostej? empezar lección		Jest tyle stopni, ile rodzeń, nie wliczając przodka.
W którym stopniu linii bocznej spokrewnieni są brat i siostra? empezar lección		W drugim stopniu linii bocznej.
Z czego powstaje powinowactwo? empezar lección		Powstaje z ważnego małżeństwa, nawet niedopełnionego, i istnieje między mężem a krewnymi żony oraz odwrotnie.
Jak oblicza się stopnie powinowactwa? empezar lección		Krewni jednego małżonka są w tej samej linii i stopniu powinowatymi drugiego małżonka.
Zgodnie ze zmianami z 2016 r. (De concordia inter codices), do jakiego Kościoła sui iuris zostaje włączone dziecko, jeśli rodzice należą do różnych obrządków i brak między nimi zgodności? empezar lección		Zostaje włączone do Kościoła sui iuris, do którego należy ojciec.
W jakim wieku osoba mająca być ochrzczona może sama wybrać chrzest w Kościele łacińskim lub innym Kościele sui iuris? empezar lección		Po ukończeniu czternastego roku życia.
Czy długotrwały zwyczaj przyjmowania sakramentów według obrzędów innego Kościoła sui iuris pociąga za sobą włączenie do tego Kościoła? empezar lección		Nie, nie pociąga za sobą automatycznego włączenia.
W jakich dwóch okolicznościach Kościół uzupełnia wykonawczą władzę rządzenia? empezar lección		W przypadku błędu powszechnego (prawnego lub faktycznego) oraz w przypadku wątpliwości pozytywnej i prawdopodobnej (prawnej lub faktycznej).
Co to jest urząd kościelny? empezar lección		Jest to jakiekolwiek zadanie ustanowione na stałe, z postanowienia Bożego lub kościelnego, dla realizacji celu duchowego.
Jak nazywa się procedura powierzenia urzędu kościelnego? empezar lección		Nazywa się prowizją kanoniczną.
Jakie trzy stadia składają się na prowizję kanoniczną? empezar lección		Wyznaczenie kandydata, nadanie tytułu i wprowadzenie w posiadanie urzędu.
Jaka forma powierzenia urzędu ma miejsce, gdy kompetentna władza sama w sposób swobodny wyznacza kandydata? empezar lección		Jest to swobodne nadanie (libera collatio).
Kiedy rezygnacja z urzędu jest nieważna mocą samego prawa? empezar lección		Jeśli jest złożona w wyniku ciężkiej i niesprawiedliwej bojaźni, podstępu, błędu istotnego lub symonii.
Czy rezygnacja Papieża wymaga przyjęcia przez jakąkolwiek władzę? empezar lección		Nie, jest skuteczna sama w sobie, gdyż składa ją na ręce Boga.
Podaj trzy przyczyny usunięcia z urzędu kościelnego mocą samego prawa. empezar lección		Utrata stanu duchownego, publiczne odstępstwo od wiary lub wspólnoty z Kościołem, usiłowanie zawarcia małżeństwa przez duchownego.
Czym różni się pozbawienie urzędu od usunięcia? empezar lección		Pozbawienie jest karą za udowodnione przestępstwo, stosowaną ściśle według przepisów prawa karnego.
Co to jest przedawnienie (praescriptio)? empezar lección		Jest to sposób nabycia lub utraty prawa subiektywnego albo uwolnienia się od obowiązków przy odpowiednim upływie czasu.
Jaki jest kluczowy warunek, aby kanoniczne przedawnienie było ważne? empezar lección		Musi opierać się na dobrej wierze, która towarzyszy przez cały czas konieczny do zaistnienia przedawnienia.
Wymień trzy wartości kościelne wyjęte spod możliwości przedawnienia. empezar lección		Prawa i obowiązki z prawa Bożego, uprawnienia z przywileju apostolskiego, prawa dotyczące życia duchowego wiernych, granice okręgów kościelnych, stypendia mszalne.
Czym jest czas użyteczny (tempus utile)? empezar lección		Jest to czas, który płynie tylko wtedy, gdy podmiot wie o rozpoczęciu jego biegu i może podjąć działanie; zatrzymuje się, gdy działanie jest niemożliwe.
Czym jest czas ciągły (tempus continuum)? empezar lección		Jest to czas biegnący nieprzerwanie, którego upływ jest niezależny od wiedzy i możliwości działania osoby.
Jak liczy się miesiąc i rok w prawie kanonicznym dla celów ogólnych? empezar lección		Miesiąc to okres 30 dni, a rok to okres 365 dni.
Czy do terminu określonego prawem wlicza się pierwszy dzień (terminus a quo)? empezar lección		Z zasady nie wlicza się pierwszego dnia.

Fiszki - prawo kanoniczne 122

Debes iniciar sesión para poder comentar.

Más