Ferdydurke - Witold Gombrowicz

Witold Gombrowicz - biografia

Witold Gombrowicz (1904–1969) – polski pisarz i dramaturg okresu dwudziestolecia międzywojennego i powojennego. Twórca powieści i dramatów eksperymentalnych (Ferdydurke, Trans-Atlantyk), badający tożsamość, konwenanse społeczne i absurd ludzkiego życia.

Geneza utworu- Ferdydurke

Geneza „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza: powieść powstała w 1937 r. Autor krytycznie ukazał społeczne konwenanse, sztywne formy wychowania i presję kulturową, eksperymentując z językiem i strukturą, tworząc dzieło nowatorskie i satyryczne.

Wyjaśnienie tytułu - Ferdydurke

Tytuł jest neologizmem stworzonym przez Gombrowicza, symbolizującym sztuczność, absurd i przymus narzucony jednostce przez społeczeństwo, edukację i konwenanse, które „formują” człowieka przeciw jego woli.

Neologizm

Neologizm to nowo utworzone słowo lub wyrażenie w języku, które wcześniej nie istniało.

O czym jest ksiazka? cz.1

Ferdydurke” Witolda Gombrowicza to powieść o 30-letnim Józefie K., który zostaje w tajemniczy sposób cofnięty do szkoły i zmuszony do infantilizacji. Autor ukazuje absurd narzuconych ról społecznych, presję wychowania,

O czym jest książka cz. 2

konwenanse i sztuczność życia, krytykując formy kultury i edukacji. Powieść łączy satyrę, groteskę i eksperyment językowy, badając tożsamość i wolność jednostki.

Czas I miejsce akcji

Akcja rozgrywa się w latach 30. XX wieku, głównie w Polsce, w szkole, mieszkaniach i miastach. Tło jest realistyczne, ale wydarzenia mają charakter groteskowy i absurdalny, podkreślając uniwersalny charakter problemów jednostki.

Bohaterowie cz.1

1. Józef Kowalski– 30-letni bohater, który zostaje cofnięty do szkoły, symbolizuje jednostkę uwikłaną w narzucone formy społeczne. 2. Profesor Pimko – nauczyciel i reprezentant sztywnej, absurdalnej edukacji.

Bohaterowie cz.2

3. Młodzi uczniowie – symbol presji rówieśniczej i infantylizacji dorosłych. 4. Pianistka (Kobieta) – obiekt fascynacji, uwydatnia konwencje i groteskowość relacji międzyludzkich.

Bohaterowie cz.3

5. Nauczyciele i urzędnicy – przedstawiciele instytucji narzucających formy i normy społeczne.

Plan wydarzen

1. Józef K., 30-letni mężczyzna, zostaje w tajemniczy sposób cofnięty do szkoły. 2. Spotkanie z profesorami i uczniami, którzy narzucają mu dziecięce role i formy.

Plan wydarzen cz.2

3. Absurdalne sytuacje szkolne, przymusowa infantylizacja, napięcia między bohaterem a otoczeniem. 4. Przygody w domu i w mieście – spotkania z kobietami, nauczycielami i znajomymi, ukazujące konwenanse społeczne.

Plan wydarzen cz.3

5. Próby buntu i oporu Józefa K. wobec narzuconych ról i norm kulturowych. 6. Refleksje bohatera nad sztucznością życia, presją społeczną i problemem tożsamości.

Plan wydarzen cz. 4

Zakończenie otwarte, podkreślające uniwersalny charakter konfliktu jednostki z formami społecznymi.

Słownik Witolda Gombrowicza

1. Gęba – narzucona jednostce „maska” społeczna, sposób, w jaki społeczeństwo formuje człowieka. 2. Forma – wszelkie narzucone schematy, reguły i normy kulturowe, które ograniczają indywidualność.

Słownik Witolda Gombrowicza cz.2

3. Pupa / upupianie – przymusowa infantylizacja, sprowadzanie dorosłego do roli dziecka, podporządkowanie normom. 4. Zielony – symbol niedoświadczenia, naiwności, młodości i braku samodzielności.

Słownik Witolda Gombrowicza cz.3

5.Łydka – element groteskowej wizualizacji ciała, często używany w satyrycznym lub absurdalnym kontekście, symbol seksualności lub uwikłania jednostki w formy.

Forma a rzeczywistość cz.1

1. Forma to narzucone schematy, normy, konwenanse i role społeczne, które „formują” człowieka przeciw jego woli. 2. Rzeczywistość to życie jednostki, jej uczucia, myśli i indywidualność.

Forma a rzeczywistość cz.2

3. Konflikt między formą a rzeczywistością ukazuje, jak społeczeństwo narzuca zachowania, tłumi naturalność i wolność jednostki. 4. Powieść pokazuje absurd tego przymusu i trudność w zachowaniu autentyczności wobec narzuconych norm.

Gatunek I budowa utworu

powieść psychologiczno-satyryczna i groteskowa, łącząca elementy absurdu, fantastyki i realizmu. Składa się z epickiej narracji, dialogów, monologów wewnętrznych oraz neologizmów, ukazując konflikt jednostki z narzuconymi formami społecznymi.

Motywy cz.1

1. Maska – narzucona jednostce „gęba”, społeczna rola ograniczająca autentyczność. 2. Niedojrzałość – infantilizacja bohatera, brak samodzielności i przymusowa zależność od form.

Motywy cz. 2

3. Szkoła – symbol systemu edukacji narzucającego normy, schematy i konwenanse. 4. Dworek szlachecki – obraz tradycji i rytuałów, krytyka szlacheckich manier i konserwatyzmu.

Motywy cz. 3

5. Rodzina – relacje rodzinne ukazujące presję społeczną i wpływ wychowania na jednostkę. 6. Podróż – motyw zmiany miejsca i doświadczeń, metafora życia i konfrontacji z formami.

Motywy cz. 4

7. Autotematyzm – powieść odnosi się do samego procesu tworzenia i literatury, krytykując schematy artystyczne.

Przykładowe tematy wypracowań maturalnych

1. Motyw dworku szlacheckiego w lit. 2. Bohaterowie literaccy i ich walka ze schematami 3. Literackie obrazy samobójców i ich motywację 4. Motyw wędrówki w lit.