ekonomia 1

przedmiot i cel ekonomii

badanie wyborow ludzi i wykorzystywania przez nich zasobów; zrozumienie jak działa gospodarka i jakie są potrzeby ludzi

ekonomia pozytywna

opisywanie i wyjaśnianie zjawisk i procesów gospodarczych, tak aby można było przewidzieć ich przebieg

ekonomia normatywna

ocenia gospodarkę według wartości i norm etycznych, ustala dobre stany gospodarcze i warunki do ich uzyskania

makroekonomia

bada zjawiska I procesy zachodzące w całej gospodarce

mikroekonomia

bada zjawiska i procesy zachodzące w danym obszarze gospodarczym

Prawo popytu

Kiedy wzrosta cena, ilość danego dobra nabywanaw czasie zmniejsza się (cateris paribas) i odwrotnie-w miarę spadku cany zwiększa się ilość nabywana, przedstawia je krywa popytu według L. Walrasa:

Prawo podaży

Kiedy wzrasta cena, ilość danego dobra oferowana na sprzedaz rośnie i odwrotnie w miarę spadli ceny oferta sprzedaży zmniejsza się (ceteris paribas), jego ilustracją jest przesunięcie wzdłuż krzywej podaży Marshala

Doktryna Smitha

Dotyczy ona działania "niewidzialnej ręki", która sprawia, że prywatne interesy przyczyniają się do powiększenia dobrobytu społecznego i korzyści dla całego społeczeństwa "Pilnuje" ona funkcjonowania całej gospodarki na rzecz ładu i bogactwa.

Gospodarka mieszana

Są to współcześnie rozwinięte gospodarki, ich mechanizm rynkowy jest zastępowany uzupełniany i korygowany przez państwo

szkoły ekonomii

merkantylizm(nat pieniąd, waluty i wpływ państwa) fizjokratyzm(podsta w gosp. ma przyroda i rolnictwo, nat. przyczyny i zm) utylitaryzm(zadowol z kons) szkł klas, neoklasyczna (sposób i pow wybory l) keynesizm(dchód narod) monetaryzm(podaż pien

koncepcja użyteczności

korzyść i przyjemność konsumenta są subiektywne

rzadkość dóbr

konsumenci muszą dokonywać wyborów bo nie mogą mieć wszystkiego

model ekonomiczny

zbiór założeń, upraszczajacy badania, pomijający mniej ważne aspekty

cele gospodarowania

zaspokojenie potrzeb

co to dobro i jego rodzaje

to środek zaspokojenia potrzeb •db produkcyjne-służą wytwarzania innych dóbr •db ekonomiczne-wytwarzane przez człowieka •db pierwotne- dostarczone przez przyrodę •db rzadkie- ograniczona ilość względem potrzeb •db wolne- nieograniczona ilość

produkcja i czynniki produkcji

pr. to świadome i celowe wytwarzanie dóbr i usług, czynniki prod. ZIEMIA(dobra pierwotne) PRACA CZŁOWIEKA, DOBRA KAPITAŁOWE

struktura podmiotowa gospodarowania

podmiot działalności gospodarczej to potrzeby i dobra gosp. podmiotem życia gosp. jest podstawowa jednostka ekonomiczna, podejmująca autonom. decyzje o zastosowaniu dóbr rz.

suwerenność konsumenta

w procesie dokonywania wyborów ważne są decyzje konsumenta, co i ile

gospodarstwo domowe

dostarcza przedsiębiorstwom czynników produkcji

rynek

transakcje dokonywane masowo i ciągle, jest formą nawiązywania kontaktu między kupującym i sprzedającym; Za pośrednictwem rynku do przedsiębiorstw napływają czynniki produkcji, produkty prz. przemieszczanie są do innych przed. I konsumentów

3 strefy gospodarki

podział, produkcja konsumpcja.

specjalizacja

wykorzystanie różnic i umiejętności dla korzyści i poprawienia wydajności

Libertariański paternalizm

to przekonanie, że ludzie powinni być wolni i móc robić to co chcą i dokonywać wyborów jakie chcą, libertariańscy paternaliści chcą aby ludziom łatwo było iść własną drogą, wg M. Friedmana jest to nawoływanie że "ludzie powinnibyć wolni aby wybierać"

architekci wyboru

organizuje kontekst w którym ludzie podejmują decyzje, dają impuls do podjęcia dobrej decyzji

impuls

to nie to samo co bodźce, to sugestie/szturchnjecia do podjęcia decyzji, bo opcja domyślna jest już ustawiona i aby zmienić status quo trzeba działać

różne heurystyki

są skróconymi sposobami wnioskowania, h. ZAKOTWICZENIA jest dopasowywanie wszystkiego do jednej znanej informacji •h DOSTEPNOŚCI- ocenianie prawdob. zdarzeń na podstaw łatwości, z jaką przych nam na myśl przykłady lub wspom • h REPREZETATYWNOŚCI-ste tende

Dobra substytucyjne

Wzrost ceny jednego dobra powoduje wzrost ilości drugiego dobra i spadek ilości pierwszego

dobra komplementarne

wzrost ceny jednego dobra przy niezmienne cenie drugiego powoduje spadek popytu na pierwsze

paradoksy

EFEKT VEBNERA prestiżowy niektóre gosp dom nazywają większe ilości dobra im jest ono droższe EFEKT SNOBIZMU niektóre gosp dom mniej cenią dobra które konsumują inni EFEKT OWCZEGO PĘDU niektóre gosp dom bardziej nazywają im bardziej inne też

teoria użyteczności

to subiektywne odczuwanie zadowolenia - użyteczność całkowita to max użyteczność całego koszyka dóbr, uż. marginalna to przyrost uż przy zwiększeniu jednostki

nadwyżka konsumenta

różnica między całkowitą użytecznością osiągalna z danej ilości dobra x a wydatkiem na nie

preferencje konsumenta

są one SPÓJNE konsument zawsze wie który koszyk dóbr preferuje; preferencje są PRZECHODNIE to możliwość utworzenia uporządkowane zbioru według kolejności preferencji

marginalna stopa substytucji dobra X

względem dobra X wyraża się ilość dobra Y, z której konsument jest skłonny zrezygnować, aby zwiększyć konsumpcje dobra X

1 prawo Gossena

to prawo malejącej użyteczności marginalnej lub nasycalności potrzeb. Polega ono na tym, że użyteczność marginalna dobra spada wraz z przyrostem ilości nabywanego dobra

szkoła klasyczna

ta koncepcja Smitha wyjaśniała zjawiska ekonomiczne ze względu na interesy ludzi dążących do pomnażania własnych korzyści

mechanizm rynkowy

proces regulowania decyzji konsumentów i producentów, poprzez rynek niezależnie od woli podmiotów gospodarczych