brochacho 😭
0 78 tarjetas wojciechmusialski
| término | definición | |||
|---|---|---|---|---|
|
Accessio cedit principali
|
przyrost przypada [właścicielowi] rzeczy głównej
|
|||
|
Actor sequitur forum rei
|
powód idzie za miejscem sądu pozwanego
|
|||
|
Adoptio naturam imitatur
|
przysposobienie naśladuje naturę
|
|||
|
Ambulatoria enim est voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum
|
wola spadkodawcy może być zmieniona aż do jego śmierci
|
|||
|
Audiatur et altera pars
|
należy wysłuchać także strony przeciwnej
|
|||
|
Bis de eadem re agere non licet
|
nie wolno się procesować dwa razy w tej samej sprawie
|
|||
|
Bis de eadem re ne sit actio
|
nie może być postępowania po raz drugi w tej samej sprawie
|
|||
|
Confessus pro iudicato est
|
uznający roszczenie (powództwo) uważany jest za zasądzonego
|
|||
|
Dies interpellat pro homine
|
termin wzywa zamiast osoby
|
|||
|
Dolus semper praestatur
|
za podstęp zawsze się odpowiada
|
|||
|
Ecclesia vivit lege Romana
|
Kościół żyje prawem rzymskim
|
|||
|
Ei incumbit probatio, qui dicit, non qui negat
|
ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto przeczy
|
|||
|
Falsa causa non nocet
|
błędna pobudka nie szkodzi [ważności czynności prawnej]
|
|||
|
Falsa demonstratio non nocet
|
fałszywe oznaczenie rzeczy nie szkodzi
|
|||
|
Fur semper moram facere videtur
|
uważa się, że złodziej zawsze pozostaje w zwłoce
|
|||
|
Genus perire non censetur
|
uważa się, że gatunek nie ginie
|
|||
|
Ibi dos esse debet, ubi onera matrimonii sunt
|
posag winien być tam, gdzie znajdują się ciężary małżeństwa
|
|||
|
Ignorantia iuris nocet
|
nieznajomość prawa szkodzi
|
|||
|
Impossibilium nulla obligatio est
|
nie ma zobowiązania co do rzeczy niemożliwych
|
|||
|
Invitus nemo rem cogitur defendere
|
nikogo nie zmusza się do obrony rzeczy wbrew jego woli
|
|||
|
Iuris praecepta sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere
|
zasady prawa są następujące: żyć szlachetnie, innym nie szkodzić, oddać każdemu, co mu się należy
|
|||
|
Ius est ars boni et aequi
|
prawo jest sztuką stosowania tego, co dobre i słuszne
|
|||
|
Ius naturale est, quod natura omnia animalia docuit
|
prawo naturalne jest tym, czego natura nauczyła wszystkie żywe istoty
|
|||
|
Ius publicum privatorum pactis mutari non potest
|
prawo publiczne nie może być zmieniane umowami osób prywatnych
|
|||
|
Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi
|
sprawiedliwość jest stałą i trwałą wolą oddania każdemu tego, co mu się należy
|
|||
|
Lata culpa est nimia neglegentia, id est non intellegere quod omnes intellegunt
|
grube niedbalstwo jest niezrozumieniem tego, co wszyscy rozumieją
|
|||
|
Lex est, quod populus iubet atque constituit
|
ustawą jest to, co lud nakazuje i ustanawia
|
|||
|
Lex posterior derogat legi priori
|
ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą
|
|||
|
Lex retro non agit
|
ustawa nie działa wstecz
|
|||
|
Libera matrimonia esse antiquitus placuit
|
od dawna utrzymywano, że co do pożycia małżeńskiego istnieje swoboda
|
|||
|
Lis infitiando crescit in duplum
|
spór [tj. jego przedmiot] zaprzeczony bezpodstawnie wzrasta do podwójnej wysokości (podwaja się)
|
|||
|
Magna culpa dolus est
|
wielka wina równa się podstępowi
|
|||
|
Mala fides superveniens non nocet
|
później powstała zła wiara nie szkodzi
|
|||
|
Mandatum nisi gratuitum nullum est
|
zlecenie, jeżeli nie jest bezpłatne, jest nieważne
|
|||
|
Mater semper certa est
|
matka zawsze jest pewna
|
|||
|
Melior condicio nostra per servos fieri potest, deterior fieri non potest
|
niewolnicy mogą polepszyć nasze [tj. ich właścicieli] stanowisko, nie mogą go zaś pogorszyć
|
|||
|
Melior est condicio possidentis
|
lepsze jest stanowisko posiadacza
|
|||
|
Nasciturus pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur
|
dziecko poczęte, a nienarodzone, jest uważane za już urodzone, ilekroć chodzi o jego korzyść
|
|||
|
Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet
|
nikt nie może przenieść na drugiego więcej prawa, niż sam posiada
|
|||
|
Nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest
|
nikt nie może pozostawić dziedziców częściowo testamentowych, częściowo ustawowych
|
|||
|
Nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest
|
nikt nie może sam dla siebie zmienić podstawy posiadania
|
|||
|
Nomina ipso iure divisa
|
wierzytelności dzielą się z samego prawa
|
|||
|
Noxa caput sequitur
|
szkoda [odpowiedzialność noksalna] postępuje za głową [sprawcy]
|
|||
|
Nulli res sua servit
|
nie można mieć służebności na własnej rzeczy
|
|||
|
Nuptias non concubitus, sed consensus facit
|
małżeństwo powstaje nie przez wspólne pożycie, lecz przez zgodne oświadczenie woli
|
|||
|
Omnis condemnatio pecuniaria esse debet
|
wszelkie zasądzenie powinno być pieniężne
|
|||
|
Pater is est, quem nuptiae demonstrant
|
ojcem jest ten, na którego wskazuje małżeństwo
|
|||
|
Pignoris causa indivisa est
|
podstawa zastawu jest niepodzielna
|
|||
|
Placuit in omnibus rebus praecipuam esse iustitiae aequitatisque quam stricti iuris rationem
|
przyjęło się we wszystkich sprawach bardziej uwzględniać sprawiedliwość i słuszność niż ścisłe brzmienie przepisu
|
|||
|
Postumus rumpit testamentum
|
pogrobowiec obala testament
|
|||
|
Praedia nisi fundum vicinum habeat
|
grunty [władnący i służebny] powinny ze sobą sąsiadować
|
|||
|
Pretium in numerata pecunia consistere debet
|
cena powinna być oznaczona w pieniądzach
|
|||
|
Princeps legibus solutus
|
cesarz nie jest związany ustawami
|
|||
|
Prior tempore potior iure lepszy w prawie
|
pierwszy w czasie
|
|||
|
Quamvis si liberum esset noluissem, tamen coactus volui
|
chociaż gdybym był wolny, nie chciałbym, jednak zmuszony chciałem
|
|||
|
Quidquid non agnoscit Glossa, non agnoscit curia
|
czego nie uznaje Glosa, nie jest uznane przez sąd
|
|||
|
Quod initio vitiosum est, non potest tractu temporis convalescere
|
to, co na początku jest wadliwe, nie może z upływem czasu zostać uzdrowione
|
|||
|
Quod principi placuit, habet legis vigorem
|
wola cesarza ma moc ustawy
|
|||
|
Quot generationes, tot gradus
|
ile urodzeń, tyle stopni
|
|||
|
Res inter alios iudicatae nullum aliis praeiudicium faciunt
|
sprawy osądzone między innymi osobami nie dotyczą osób trzecich
|
|||
|
Res nullius cedit primo occupanti
|
rzecz niczyja przypada temu, kto pierwszy ją zawłaszczył
|
|||
|
Reus excipiendo fit actor
|
pozwany, podnosząc zarzut procesowy, staje się powodem;
|
|||
|
Reus in exceptione actor est
|
w wypadku podniesienia zarzutu procesowego pozwany staje się powodem [co do obowiązku udowodnienia prawdziwości zarzutu];
|
|||
|
Semel heres semper heres
|
raz ustanowiony dziedzicem jest nim zawsze
|
|||
|
Separata esse debet possessio a proprietate
|
winno się odróżniać posiadanie od własności
|
|||
|
Servile caput nullum ius habet
|
niewolnik nie ma żadnego prawa
|
|||
|
Servitus in faciendo consistere nequit
|
służebność nie może polegać na działaniu
|
|||
|
Servitus servitutis esse non potest
|
nie może istnieć służebność na służebności
|
|||
|
Servitutibus civiliter utendum est
|
służebności należy wykonywać oględnie
|
|||
|
Servitutis causa debet esse perpetua
|
służebność powinna przynosić gruntowi trwałą korzyść
|
|||
|
Sine canonibus legistae parum valent, canonistae sine lege nihil
|
legiści bez [znajomości] kanonów znaczą niewiele, kanoniści bez [znajomości] ustaw [tj. prawa rzymskiego] nie znaczą nic
|
|||
|
Species perit ei cui debetur
|
rzecz indywidualnie oznaczona ginie na ryzyko wierzyciela
|
|||
|
Summum ius summa iniuria
|
najwyższe prawo najwyższym bezprawiem
|
|||
|
Superficies solo cedit
|
to, co znajduje się na powierzchni gruntu, przypada gruntowi
|
|||
|
Testis unus, testis nullus
|
jeden świadek to żaden świadek
|
|||
|
Tres faciunt collegium
|
trzej [trzy osoby] tworzą stowarzyszenie
|
|||
|
Ubi rem meam invenio, ibi vindicto
|
gdzie znajdę moją rzecz, tam będę ją rewindykować
|
|||
|
Vim vi repellere licet
|
siłę można odpierać siłą
|
|||
