Biologia do matury - ekologia i ochrona środowiska

 0    77 tarjetas    pani truskawka
descargar mp3 imprimir jugar test de práctica
 
término język polski definición język polski
ekologia
empezar lección
nauka o wzajemnych zależnościach między organizmami oraz między organizmami a otaczającym je środowiskiem
populacja
empezar lección
grupa osobników jednego gatunku, zamieszkujących dany teren w określonym czasie
biocenoza
empezar lección
zespół organizmów różnych gatunków, ogół populacji zamieszkujących dany teren, układ złożony z producentów i konsumentów; w jego skład wchodzi część roślinna (fitocenoza) i zwierzęca (zoocenoza)
ekosystem
empezar lección
kompletna jednostka ekologiczna, składająca się z wszystkich organizmów zamieszkujących dany teren (biocenoza) i ich środowiska nieożywionego (biotop)
biom
empezar lección
duża jednostka ekologiczna złożona z ekosystemów, zajmująca określony obszar geograficzny; dominuje w niej określona formacja roślinna i charakterystyczna fauna; przykłady: tajga, tundra, sawanna
biosfera
empezar lección
strefa wystepowania organizmów (część litosfery 2-3 km w głąb, część atmosfery do wysokości 10 km, hydrosfera oraz wszystkie organizmy zamieszkujące wymienione strefy), wszystkie biomy Ziemi
antroposfera
empezar lección
strefa, w której zaznacza się działalność człowieka lub część biosfery przekształcona przez człowieka
pula genowa populacji
empezar lección
suma genów wszystkich osobników dane populacji; podlega zmianom w wyniku doboru naturalnego i mutacji
liczebność populacji
empezar lección
łączna liczba osobników tworzących daną populację
gradacja
empezar lección
gwałtowny wzrost liczebności populacji
zagęszczenie
empezar lección
stosunek liczebności populacji do zajmowanej przez nią przestrzeni
rozrodczość
empezar lección
liczba młodych pojawiająca się w określonym czasie w przeliczeniu np. na 1000 osobników populacji lub 1000 samic w wieku rozrodczym
śmiertelność
empezar lección
liczba osobników populacji ginących w określonej jednostce czasu; im większy jest opór środowiska, tym większa śmiertelność
przyrost naturalny
empezar lección
różnica między liczbą urodzeń, a liczbą zgonów osobników na danym obszarze i w określonym czasie
areał
empezar lección
obszar, na którym wystepują osobniki należące do danej populacji
rozmieszczenie
empezar lección
przestrzenny rozkład osobników na terenie zajmowanym przez populację (sposób w jaki osobniki zasiedlają swój areał); wyróżnia się rozmieszczenie równomierne, losowe, skupiskowe
struktura wiekowa
empezar lección
proporcje liczebności osobników będących w różnym przedziale wiekowym; pozwala ustalić charakter populacji: rozwijająca, stabilna czy wymierająca
struktura płciowa
empezar lección
procentowy udział samców i samic w populacji
strategia rozrodcza K
empezar lección
przejawia się małą, rozłożoną w czasie rozrodczością; prowadzi do sukcesu w środowisku stabilnym, gdzie wystarcza mała liczba potomstwa, ale dobrze wyposażonego
strategia rozrodcza r
empezar lección
przejawia się bardzo wysoką rozrodczością (w krótkim czasie) i śmiertelnością; sprawdza się w warunkach niestabilnych; występuje np. u ostryg
czynniki wpływające na liczebność populacji
empezar lección
imigracja, śmiertelność, rozrodczość, emigracja
poziomy troficzne
empezar lección
producenci, konsumenci, reducenci
producenci
empezar lección
autotrofy (fotoautotrofy, chemoautotrofy) - głównie rośliny zielone i niektóre organizmy; same produkują sobie pokarm z substancji nieorganicznych przy udziale energii słonecznej lub chemicznej
konsumenci
empezar lección
heterotrofy, odżywiające się żywą biomasą oraz saprofagi, odżywiające się martwą materią organiczną
reducenci
empezar lección
destruenci - głównie bakterie i grzyby; rozkładają martwą materię na proste związki nieorganiczne pobierane przez rośliny do procesu fotosyntezy
łańcuch pokarmowy
empezar lección
szereg grup organizmów ustawionych w takiej kolejności, że każda grupa poprzednia stanowi podstawę pożywienia następnej
rodzaj łańcucha pokarmowego
empezar lección
spasania (łańcuch biofagów) detrytusowe (łańcuch saprofagów), pasożytów
komensalizm
empezar lección
jedna z populacji odnosi korzyści, druga pozostaje obojętna; np. szakale odżywiające się resztkami pozostawionymi przez lwy
protokooperacja
empezar lección
symbioza fakultatywna lub przygodna, obie populacje odnoszą korzyści, ale ich współpraca nie jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania w biocenozie
mutualizm
empezar lección
symbioza obligatoryjna lub konieczna; współżyjące populacje odnoszą korzyści, a ich współpraca jest tak daleko posunięta, że nie mogą żyć bez siebie
drapieżnictwo
empezar lección
osobniki jednej populacji są zabijane i stanowią pożywienie dla innej populacji; obie populacje wpływają na swoje liczebności
pasożytnictwo
empezar lección
populacja pasożyta zyskuje, populacja żywiciela traci. oddziaływanie bardzo podobne do drapieżnictwa, ale pasożyt nie zabija swojego żywiciela, gdyż wiązałoby się to z jego własną śmiercią
allelopatia
empezar lección
populacja A wytwarza substancję szkodliwą dla populacji B, którą najczęściej wydziela do otoczenia, hamując wzrost populacji B; np. antybiotyki wytwarzane przez grzyby hamują wzrost bakterii
konkurencja
empezar lección
przynosi straty obu populacjom; konkurujące populacje są do siebie podobne, ich nisze ekologiczne pokrywają się częściowo; populacja konkurują o dostęp do wody, światła, pożywienia, terytorium do rozrodu itp.
amensalizm
empezar lección
osobniki jednej populacji szkodzą osobnikom drugiej populacji, same nie odnosząc z tego powodu korzyści
neutralizm
empezar lección
obie populacje nie maja na siebie żadnego wpływu
produktywność
empezar lección
ilość biomasy wyprodukowanej w jednostce czasu w przeliczeniu na jednostkę powierzchni (lub objętości) ekosytemu
produkcja
empezar lección
ilość biomasy w przeliczeniu na jednostkę powierzchni (lub objętości) ekosystemu
produktywność pierwotna brutto
empezar lección
ogólna; całość wypodukowanej przez przez producentów materii organicznej
produktywność pierwotna netto
empezar lección
mniej więcej połowa produkcji pierwotnej brutto, która zostaje zmagazynowana jako biomasa w tkankach roślinnych
produktywność wtórna
empezar lección
wtórna brutto, całkowita ilość materii organicznej wyprodukowana przez konsumentów
produktywność wtórna netto
empezar lección
biomasa, jaką łącznie zmagazynowali konsumenci (po odliczeniu strat na oddychanie, utrzymanie stałej temperatury ciała itp.)
sukcesja ekologiczna
empezar lección
ewolucja ekosystemów; proces kierunkowych zmian prowadzących do stopniowego przekształcania się ekosytemów; polega na następujących po sobie wielu ukierunkowanych przemianach ewolucyjnych, którym ulega roślinność łącznie z mikroorganizmami, grzybami oraz populacją zwierzęcą i warunkami siedliskowymi
sukcesja pierwotna
empezar lección
zachodzi na terenie wcześniej niezajętym żadną biocenozą (odsłonięte zbocze klifowe, wyspy wulkaniczne, nagie skały, piaszczyste plaże)
sukcesja wtórna
empezar lección
zachodzi na terenie wcześniej zajętym przez biocenozę, która została zniszczona (ugory, obszary okresowo zalewane, wyręby, pożarzyska)
etapy sukcesji
empezar lección
stadium pionierskie (inicjalne - pierwszy zespół serii), kolejne stadia seralne, klimaks (ostateczna postać ekosystemu)
adaptacja
empezar lección
przystosowanie do życia organizmów w określonym środowisku
ekotyp
empezar lección
populacja danego gatunku przystosowana do życia w specyficznych warunkach środowiskowych
prawo minimum Liebiga
empezar lección
czynnik, którego w środowisku jest najmniej w stosunku do potrzeb danego organizmu, działa organiczająco na wzrost i rozwój tego organizmu
tolerancja ekologiczna
empezar lección
zakres wartości danego czynnika środowiskowego (np. temperatury), w którym organizm jest w stanie rozwijać się i funkcjonować; dolna granica to minimum, górna - maksimum, średnia (najlepsza) to optimum
zakres tolerancji
empezar lección
przedział między minimalną a maksymalną wartością danego czynnika środowiskowego, w którym organizm może funkcjonować
prawo tolerancji Shelforda
empezar lección
dany organizm może żyć i rozwijać się w określonym środowisku pod warunkiem, że występują wszystkie niezbędne mu do życia czynniki, a ich zakres tolerancji nie przekracza minimalnej i maksymalnej wartości tych czynników
eurybionty
empezar lección
organizmy o szerokim zakresie tolerancji ekologicznej w odniesieniu do czynników środowiskowych
stenobionty
empezar lección
organizmy o wąskim zakresie tolerancji ekologicznej w odniesieniu do czynników środowiskowych
synergizm
empezar lección
współdziałanie w czasie czynników środowiskowych, takie, że ich efekty mogą się wzajemnie potęgować lub znosić
czynniki wpływające na rozmieszczenie organizmów na świecie
empezar lección
biogenetyczne, ekologiczne, przeszłość ekologiczna, antropogeniczne
skiofity
empezar lección
rośliny cieniolubne
heliofity
empezar lección
rośliny światłolubne
eryfotyczne
empezar lección
rośliny obojętne na intensywność oświetlenia
kriofity
empezar lección
rośliny, dla których najdogodniejsza temperatura do rozwoju to 20 stopni, rośliny alpejskie i arktyczne
mezofity
empezar lección
rośliny, dla których najdogodniejsza temperatura do rozwoju to 20-30 stopni, rośliny różnych stref klimatycznych
termofity
empezar lección
rośliny, dla których najdogodniejsza temperatura do rozwoju wynosi od powyżej 25 do powyżej 40 stopni
organizmy oligotroficzne
empezar lección
zasiedlają gleby ubogie w związki mineralne, takie jak magnez, potas, siarka, wapń, fosfor, żelaza, sód, azot.
eutroficzne
empezar lección
zasiedlają gleby bogate w związki mineralne, wykazują zwiększone rozmiary organów nadziemnych
acydofilne
empezar lección
rośliny, które zamieszkują gleby kwaśne (pH 6,7-4,0)
neutrofilne
empezar lección
rośliny, zamieszkujące gleby kwaśne, zasadowe i obojętne (pH 7,2-6,8)
bazyfilne
empezar lección
rośliny zasadolubne, zamieszkujące gleby zasadowe (pH 8,5-7,0)
hydrofity
empezar lección
rośliny wodne
heliofity
empezar lección
rośliny ziemnowodne, szuwarowe
higrofity
empezar lección
rośliny siedlisk stale wilgotnych
mezofity
empezar lección
rośliny siedlisk średnio zaopatrzonych w wodę
kserofity
empezar lección
rośliny terenów o stałym lub długotrwałym niedoborze wody
epifity
empezar lección
porośla
psammofity
empezar lección
rośliny przystosowane do życia na glebach piaszczystych
pirofity
empezar lección
rośliny żyjące na terenach narażonych na częste występowanie pożarów
metalofity
empezar lección
rośliny przystosowane do życia na glebach o podwyższonej zawartości metali, również metali ciężkich
gatunki biowskaźnikowe
empezar lección
bioindykatory; organizmy szczególnie wrażliwe na określone atrybuty środowiskowe (nie tylko zanieczyszczenia), będące dzięki temu wyznacznikami stanu środowiska w miejscu swego występowania

Nauka biologii na maturę

Jednym z najczęściej wybieranych przez uczniów przedmiotów maturalnych jest biologia. Zdanie egzaminu z tej tematyki pozwala np. dostać się na medycynę. To trudny przedmiot, ale bez wątpienia daje uczniom wiele możliwości na przyszłość. Nauka biologii może jednak przysporzyć nieco problemów, bowiem wymaga m.in. zapamiętywania wielu skomplikowanych definicji. Niektórym może się wydawać, że jest to spore wyzwanie, jednak wystarczy sięgnąć po nowoczesne metody nauki, aby bez kłopotu zdać maturę. Doskonałym pomysłem będzie skorzystanie z materiałów dydaktycznych dostępnych na Fiszkotece!

Naucz się biologii z fiszkami!

Nie wiesz, jak szybko przyswoić wiedzę z biologii? Nie trzeba już zakuwać podręczników czy samemu przygotowywać materiałów. Fiszkoteka to miejsce, gdzie dostępne są interaktywne fiszki, niezwykle praktyczne i skuteczne. Dziś fiszki to już nie tylko sposób na naukę słówek, to także idealna metoda przyswajania nauk ścisłych. Zbiór fiszek „biologia ekologia” pozwoli każdemu szybko opanować wiedzę z zakresu ochrony środowiska.

Wszystko, co chcesz wiedzieć o ekologii

Chcesz dowiedzieć się, jak zdefiniować biosferę, biom, ekosystem czy przyrost naturalny? Podręcznik do biologii nie będzie potrzebny! Wystarczy Fiszkoteka i zbiór fiszek „biologia ekologia”. Interaktywne fiszki pozwolą w mgnieniu oka opanować materiał, można je odczytywać na komputerze lub smartfonie, drukować czy nawet odsłuchiwać. Fiszki „biologia ekologia” z pewnością pomogą w bezproblemowym zdaniu matury.

Debes iniciar sesión para poder comentar.