|
término |
definición |
|
sceptycyzm empezar lección
|
|
to poglad filozoficzny, ktory zakladal, ze poznanie umyslem jest ograniczone i niepelne.
|
|
|
|
panteizm empezar lección
|
|
to pogląd, że Bóg jest obecny we wszystkim i jest tożsamy z całym światem.
|
|
|
|
spirytualizm empezar lección
|
|
to poglad filozoficzny, wedlug którego rzeczywistosc ma charakter duchowy
|
|
|
|
Mistycyzm empezar lección
|
|
wiara, że można bezpośrednio poczuć kontakt z Bogiem lub czymś duchowym (np. przez modlitwę czy medytację)
|
|
|
|
Poezja metafizyczna empezar lección
|
|
wiersze o Bogu, duszy i sensie życia, które zmuszają do myślenia, łączą rozum i uczucia
|
|
|
|
Poezja dworska empezar lección
|
|
Lekka liryka o miłości i dworze.
|
|
|
|
konceptyzm empezar lección
|
|
Dowcipne, zaskakujące metafory, kontrasty, paradoksy
|
|
|
|
manieryzm empezar lección
|
|
Sztuczność, deformacja, pesymizm (między renesansem a barokiem).
|
|
|
|
sarmatyzm empezar lección
|
|
przekonanie o wyższości polskiej szlachty, szlachecka obyczajowość, konserwatyzm
|
|
|
|
kontrreformacja empezar lección
|
|
Katolicka walka z protestantyzmem; religijna propaganda
|
|
|
|
teatralizacja życia empezar lección
|
|
rytualizacja codzienności, sztuczność, przesada (peruki, maskarady)
|
|
|
|
metafizyka empezar lección
|
|
zwrotku sferze duchowej poszukiwanie Boga odrzucenie tego co ziemskie
|
|
|
|
marinizm empezar lección
|
|
troska o wyszukaną i dopracowaną formę utworu, stosowanie wyszukanych środków artystycznych
|
|
|
|
dworzanin empezar lección
|
|
wykształcony szlachcic, zna etykietę
|
|
|
|
szlachcic Sarmata empezar lección
|
|
patriota tradycjonalista awanturnik
|
|
|
|
szlachcic żołnierz i obywatel empezar lección
|
|
walczy o ojczyznę wiarę i tradycję
|
|
|
|
motyw vanitas empezar lección
|
|
marność przemijanie ulotność życia i dóbr ziemskich
|
|
|
|
racjonalizm empezar lección
|
|
najważniejszym narzędziem poznania jest rozum
|
|
|
|
empiryzm empezar lección
|
|
doświadczenia jedynym źródłem Poznania
|
|
|
|
sensualizm empezar lección
|
|
poznanie tylko za pomocą zmysłów (Laura i Filon)
|
|
|
|
utylitaryzm empezar lección
|
|
dobre jest to, co daje najwięcej pożytku ludziom
|
|
|
|
bohater oświecony empezar lección
|
|
racjonalista obywatel patriota reformator
|
|
|
|
bohater sentymentalny empezar lección
|
|
wrażliwy uczuciowy melancholijny harmonia z naturą
|
|
|
|
oświecony Sarmata empezar lección
|
|
przywiązany do tradycji otwarty na reformy
|
|
|
|
ateizm empezar lección
|
|
pogląd filozoficzny negujący istnienie Boga
|
|
|
|
deizm empezar lección
|
|
Bóg istnieje ale nie ingeruje w świat człowieka
|
|
|
|
sentymentalizm empezar lección
|
|
nurt który stawia na uczucia, emocje i wrażliwość człowieka zamiast samego rozumu
|
|
|
|
klasycyzm empezar lección
|
|
nurt w literaturze i sztuce, który stawia na rozum, porządek i naśladowanie antyku
|
|
|
|
motyw arkadii empezar lección
|
|
motyw krainy pierwotnej szczęśliwości
|
|
|
|
poezja tyrtejska empezar lección
|
|
(Krasicki) namawia do postawy wymagającej całkowitego poświęcenia
|
|
|
|
dydaktyzm empezar lección
|
|
|
|
|
|
postawa prometejska empezar lección
|
|
poświęcenie się dla dobra ogółu
|
|
|
|
bohater werteryczny empezar lección
|
|
dobrze wykształcony, idealistyczne spojrzenie na świat, skupione głównie na sobie popełnił samobójstwo
|
|
|
|
bohater bajroniczny empezar lección
|
|
tajemniczy indywidualny mściwy cierpi z powodu swojej przyszłości potrafi przezwyciężyć swoje cierpienie
|
|
|
|
mesjanizm empezar lección
|
|
|
|
|
|
martyrologia empezar lección
|
|
|
|
|
|
profetyzm empezar lección
|
|
|
|
|
|
historiozofia empezar lección
|
|
rozważania o sensie dziejów
|
|
|
|
historyzm empezar lección
|
|
związek między przyszłością a teraźniejszością
|
|
|
|
ludowa moralność empezar lección
|
|
sprawiedliwość zawsze dosięgnie człowieka
|
|
|
|
ludowość empezar lección
|
|
zainteresowanie życiem kulturą i wierzeniami ludu
|
|
|
|
indywidualizm empezar lección
|
|
bycie wyjątkowym kierowanie się uczuciami i własnymi ideałami często w samotności, ważna rola wybitnej jednostki
|
|
|
|
not omnis moriar empezar lección
|
|
nie wszystek umrę poeta bierzesz jego twórczość będzie żyła dalej po jego śmierci
|
|
|
|
poeta wieszcz empezar lección
|
|
geniusz literacki dar posiadania przyszłości duchowy przywódca narodu
|
|
|
